«ΑΠΟΨΕ ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΤΑΫΛΑΝΔΗ»

Σπάρτακος 72, Νοέμβρης 2003

Μια επική ιστορική σελίδα – Ένα ιστορικό ντοκουμέντο

Ο Νοέμβρης του ’73 στο Πολυτεχνείο

Αναδημοσιεύουμε από το φύλλο της «Εργατικής Πάλης» (που τότε ήταν η εφημερίδα που εξέδιδε το ελληνικό τμήμα της 4ης Διεθνούς) της 16ης Νοέμβριου του 1974, ένα χρόνο μετά τα γεγονότα· ένα χρονικό της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Ο συγγραφέας, που υπογράφει με το ψευδώνυμο Σ. Κοφτερός, δίνει μια ζωντανή περιγραφή έχοντας νωπές ακόμη τις μνήμες των συγκλονιστικών ημερών του Νοέμβρη, αν και προειδοποιεί ότι «η δυναμική των επαναστατικών γεγονότων είναι ανώτερη από κάθε περιγραφή» και ότι «δεν είναι δυνατό ο Νοέμβρης να κλειστεί μέσα σ’ ένα άρθρο. Εδώ μόνο ένα ζωντανό κομμάτι άμεσης πείρας παρουσιάζουμε».

Σ. ΚΟΦΤΕΡΟΣ

Το παγκόσμιο ιστορικό πλαίσιο σε συνδυασμό με τις εθνικές ιδιομορφίες προετοιμάζει την έκρηξη ενός κινήματος. Οι μικρές και χωρίς συνοχή (στην αρχή), που αναπτύσσονται μέσα στις μάζες, πετυχαίνουν σ’ εξαιρετικές στιγμές τη σύνδεσή τους και τη δυναμική τους έκφραση.

Η δυναμική των επαναστατικών γεγονότων είναι ανώτερη από κάθε περιγραφή. Η περιγραφική παρουσίασή τους φανερώνει περισσότερο την εξωτερική κίνηση του προτσές και την ποσοτική του σύσταση. Ο τρόπος να προσεγγίσουμε σωστά τα γεγονότα, να τα απεικονίσουμε πιο σωστά σε βάθος, είναι:

α) Να βρούμε τα αίτια που τα γεννούν.

β) Να παρακολουθήσουμε την αλληλεπίδραση αιτιών και αποτελεσμάτων στη συνθετική τους κίνηση.

γ) Να προσέξουμε την ανώτερη ποιότητα που εκφράζουν τα γεγονότα στις πιο αποφασιστικές τους καμπές.

δ) Να βρούμε τις αναλογίες αυτής της μερικής κίνησης σε σχέση με την παγκόσμια.

ε) Να βγάλουμε απ’ το αυθόρμητο νεφέλωμα περιορισμένης και λιγόχρονης πάλης, το συνειδητό πρόγραμμα δράσης με διάρκεια και συνέπεια, για το σκοπό της μεταμόρφωσης της κοινωνίας.

Το ξεσήκωμα του Νοέμβρη είναι μια λάμψη του παγκόσμιου ανερχόμενου επαναστατικού κύματος. Είναι γέννημα της κρίσης του καπιταλιστικού συστήματος και της διεθνούς γραφειοκρατίας.

Είναι γέννημα της μαζικής αντίδρασης στη χωρίς λαϊκή βάση (βοναπαρτίστικη) και λαομίσητη διχτατορία της Χούντας και της ανισόμερης ανάπτυξης της ελληνικής κοινωνίας σε όλα τα επίπεδα (οικονομικό, πολιτικό, πολιτιστικό).
Δεν είναι δυνατό ο Νοέμβρης να κλειστεί μέσα σ’ ένα άρθρο. Εδώ μόνο ένα ζωντανό κομμάτι άμεσης πείρας παρουσιάζουμε.

14 Νοέμβρη, Τετάρτη

Απ’ τις 10 το πρωί στις αίθουσες του Πολυτεχνείου συνεδρίαζαν οι επιτροπές οι εκλεγμένες απ’ τις γενικές συνελεύσεις όλων των τμημάτων για αποχή.

Τις ίδιες ώρες συνεδρίαζαν και οι φοιτητές της Νομικής. Στο προαύλιο του Πολυτεχνείου περίπου 500 φοιτητές άρχιζαν να φωνάζουν συνθήματα απ’ τις 11 το πρωί. Ήταν απ’ τα συνηθισμένα που είχαν φωνάξει τόσες άλλες φορές: «Ελευθερία», «Κάτω ο Παπαδόπουλος», «Δε σε θέλει ο Λαός, παρ’ τη Δέσποινα κι εμπρός», «ΕΣΑ, Ες – Ες, βασανιστές», «Δεν περνάει ο φασισμός».

Άρχισε στο απέναντι πεζοδρόμιο της Πατησίων να μαζεύεται κόσμος. Η αστυνομία κατά μικρά διαστήματα τους απωθούσε κατά τη Στουρνάρα και την Πολυτεχνείου. Οι φοιτητές βλέποντας αυτή την κατάσταση, που σήμαινε προοδευτική απομόνωση του Πολυτεχνείου, όπως είχε γίνει δύο φορές στη Νομική, αγανάχτησαν.

«Κάτω τα χέρια από το Λαό», «Ελάτε μέσα», «Λαέ, σπάσε τον κλοιό, μην τους φοβάσαι».

Η αστυνομία αποτραβήχτηκε στις γωνιές Τοσίτσα και Στουρνάρα και πιο πέρα, αφήνοντας ελεύθερο το χώρο μπροστά στην Πατησίων. Απ’ το απέναντι πεζοδρόμιο της Πατησίων άρχισαν πεντάδες και δεκάδες φοιτητών να έρχονται στη μεσαία λωρίδα του δρόμου, κι από κει να μπαίνουν τρέχοντας στο προαύλιο του Πολυτεχνείου. Τους υποδέχονταν με χειροκροτήματα και με το σύνθημα «Όλος ο Λαός εδώ».

Η πρώτη σύγκρουση

Στις 2 το απόγευμα 400 και πλέον φοιτητές, οι πιο πολλοί της Νομικής, έκαναν διαδήλωση τρέχοντας στην Πατησίων, απ’ τη μεριά της Ομόνοιας με κατεύθυνση το Πολυτεχνείο. Με σύνθημα «Ελευθερία», τρέχοντας σε πυκνή διάταξη, έμπαιναν απ’ τη διάπλατα ανοιχτή πύλη του προαυλίου του Πολυτεχνείου μέσα σε παραλήρημα ζητωκραυγών απ’ τους συναδέλφους τους.

Τότε η αστυνομία φανέρωσε τις προθέσεις της με την ταχτική της τάχα υποχώρησής της. Όρμησε απ’ όλες τις γωνιές να εμποδίσει την είσοδο. Πρόφθασε μόνο λίγους – την ουρά – έξω απ’ το προαύλιο και άρχισε να τους χτυπάει με θηριώδη τρόπο.

Οι φοιτητές, που ήταν τώρα στο προαύλιο πάνω από 1200, αντέδρασαν αυτόματα με μανία, όπως ακριβώς ταιριάζει στα όργανα καταστολής. Οι νεραντζιές ταρακουνήθηκαν, κι απ’ αυτά τα κάγκελα ρίχνονταν βροχή νεράντζια πάνω στους αστυνομικούς.

Οι αστυνομικοί τραβήχτηκαν στο απέναντι πεζοδρόμιο, λουσμένοι με νεράντζια και βρισιές: «Αίσχος», «Καθάρματα», «φασίστες», «γκεσταπίτες», «πουλημένοι». Η σύγκρουση αυτή έκανε τους φοιτητές πιο αδιάλλακτους, προκάλεσε συσσώρευση ενέργειας και το κίνημα άλλαξε ποιότητα. Στη συνέχεια θα δούμε μια διαρκή ποιοτική αλλαγή με άλματα που χαρακτηρίζει την ανοδική πορεία του κινήματος. Η αστυνομία εγκατέλειψε και το απέναντι πεζοδρόμιο που ήταν στην ακτίνα βολής των φοιτητών. Πολλοί αγκιτάτορες ανέβηκαν στα κάγκελα και μαζί με τους φοιτητές φώναζαν με επαναστατικό τόνο συνθήματα ξεσηκωμού: «Θάνατος στο φασισμό», «Κάτω η Χούντα», «Συμπαράσταση Λαέ», «Παπαδόπουλε φασίστα, παρ’ τη Δέσποινα την πλύστρα», «Δε σε θέλει ο Λαός, παρ’ τον πίθηκο κι εμπρός» (αυτό για το Μαρκεζίνη). «Έξω οι Αμερικανοί», «Έξω απ’ το ΝΑΤΟ», «Ψωμί – Παιδεία -Ελευθερία», «Φασίστες μπασκίνες σας μένουν λίγοι μήνες», «Ένας είν’ ο αρχηγός ο κυρίαρχος Λαός», «Λαοκρατία».

Τα συνθήματα

Τα πιο πολλά απ’ τα συνθήματα έχουν ποιητική χροιά. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Εκφράζουν το ρυθμό, τον παλμό, την επαναστατική κίνηση της μάζας.

Στις γωνίες Στουρνάρα και Πατησίων, Τοσίτσα και Πατησίων και στην Πολυτεχνείου, η συμπαράσταση του Λαού άρχισε να εκδηλώνεται, πρώτα με την περιέργεια να δει και σιγά – σιγά με την προσπάθεια να καταλάβει ό,τι γινόταν.

Πολλοί φοιτητές πήγαν ανάμεσά τους και τους προέτρεπαν να διασχίσουν το δρόμο και να μπούνε στο Πολυτεχνείο. Καθένας ερχόταν σε δίλημμα. Ήθελε να μπει, ήταν αγαναχτισμένος απ’ την κατάσταση, θαύμαζε την αγωνιστικότητα των φοιτητών, αλλά σκεπτόταν και τις ευθύνες της απόφασής του. Μερικοί σ’ αυτή τη διλημματική κατάσταση φθάνανε στη μεσαία λωρίδα της Πατησίων.

Στο μεταξύ πολλοί φοιτητές βγαίνανε απ’ το προαύλιο στην πόρτα και τους προσκαλούσαν από πιο κοντά. Έτσι, η επαναστατημένη ανάσα και τα συνθήματά σχεδόν τους άγγιζαν. Έσπαζε η υστεροβουλία τους και η αναποφασιστικότητά τους και περνούσαν στη θέση των μαχητών.

Το παράξενο αυτό συμπλησίασμα, η θαυμαστή αυτή αλληλεπίδραση συνεχιζόταν μέχρι να κλείσει η πόρτα. Οι περιπτώσεις αυτές, σπάνιες στο είδος τους, χαρακτηρίζουν ένα ποιοτικό άλμα, απ’ την αδιαφορία στην υπευθυνότητα, απ’ το ατομικό στο συλλογικό, απ’ τη δειλή υποταγή στο επαναστατικό θάρρος.

Επαγωγικός ηλεκτρισμός

Το απέναντι πεζοδρόμιο της Πατησίων ήταν ο προβληματισμός και τα ερωτηματικά. Η μεσαία λωρίδα η δοκιμασία. Η πόρτα του Πολυτεχνείου το στόμα της επανάστασης. Το φυσικό φαινόμενο της «ηλέκτρισης εξ επαγωγής» δεν είναι άσχετο με την επαναστατική ηλέκτριση των μαζών. Έχουν μεταξύ τους αρκετές αναλογίες. Στις έξι το απόγευμα μέσα στο προαύλιο προσεγγίζαμε τις τρεις χιλιάδες. Η αστυνομία είχε αραγμένες δύο κλούβες στην Τοσίτσα και Στουρνάρα και τρεις πίσω στην Μπουμπουλίνας. Ίσως η αστυνομική λογική να έλπιζε σε αποχώρηση κατά τις επτά. Κι αυτό όχι δίχως λόγο.

Το κτίριο της Νομικής είχε στο ενεργητικό του δύο καταλήψεις. Άδεια για παμφοιτητική συνέλευση δε δίνανε σ’ αυτό από φόβο. Δίνανε στα κτίρια στα Ιλίσια, αλλά εκεί δεν ήθελαν οι φοιτητές. Κατά περίεργο τρόπο, όταν λέγαμε για κατάληψη του Πολυτεχνείου, το βγάζαμε εμείς οι ίδιοι αμέσως ακατάλληλο. Έπρεπε να έρθει η κατάλληλη στιγμή για να διαπιστώσουμε την καταλληλότητά του. Εξ άλλου, πολλές φορές, πρωί και απόγευμα, έκαναν συγκέντρωση φοιτητές μπροστά στο Πολυτεχνείο και το βραδάκι φεύγανε. Όλ’ αυτά, ως ένα βαθμό διαμόρφωναν την αστυνομική «λογική» που έβγαζε το συμπέρασμα ότι «δε θα το καταλάβουν». Αλλά η ευφυΐα των μαζών αποδείχτηκε για ακόμη μια φορά, ανώτερη από την «αστυνομική λογική», τη «λογική» κάθε καταπιεστικού μηχανισμού.

Η κατάληψη

Ο στείρος σχεδιασμός του μηχανισμού της παρακμής δεν μπορεί να συγκριθεί με την εμπνευσμένη και πολύμορφη κινητικότητα του επαναστατικού κύματος. Με την ακατάπαυστα ογκούμενη συμπαράσταση του Λαού, η κατάληψη ήταν μια αντικειμενική πραγματικότητα. Κατά τις εφτάμιση αποφασίστηκε και τυπικά απ’ τις επιτροπές των σχολών. Την Πέμπτη το βράδυ στις γενικές συνελεύσεις, για νέες επιτροπές, μάθαμε την πάλη για την απόφαση της κατάληψης.

Οι επιτροπές του Πολυτεχνείου αντιδρούσαν στην κατάληψη, ενώ οι επιτροπές άλλων σχολών επέμεναν. Η αντικειμενική όμως κατάσταση που διαμορφώθηκε, τους ανάγκασε να πάρουν προσωρινά της ευθύνη της κατάληψης του Πολυτεχνείου.
Αυτή ήταν η πρώτη νίκη της βάσης – χωρίς να το ξέρει – στην άγνωστή της επίσης κορυφή. Τα συνθήματα έπεφταν καλοζυγιασμένα: «Λαέ πεινάς, γιατί τους προσκυνάς;», «Έξι χρόνια αρκετά, δε θα γίνουνε εφτά», «Λαέ – Λαέ, ή τώρα ή ποτέ», «Λαέ πεινάς, γιατί δεν τους κρεμάς;», «Η χούντα στο απόσπασμα».

Η εργατική συμμετοχή

Οι πρώτοι εργάτες είχαν μπει στο Πολυτεχνείο. Πολλοί απ’ αυτούς ήταν γνωστοί μας, από παράνομες επαφές που είχαμε προηγούμενα σε στενούς ομίλους. Ήταν απ’ τη συνειδητή πρωτοπορία της εργατικής τάξης, που μαζί με τους φοιτητές άρχιζε τον αγώνα ενάντια όχι μόνο στη χούντα, αλλά πιο βαθιά ενάντια στην κοινωνική καταπίεση και εκμετάλλευση. Έπρεπε τώρα να εξασφαλίσουμε τη στοιχειώδη άμυνα σε ενδεχόμενη επίθεση της αστυνομίας, καθώς και τόσες άλλες εσωτερικής λειτουργίες που πρόβαλλαν αντικειμενικά απ’ την κατάληψη. Αυθόρμητα και γρήγορα άρχισε ένας καταμερισμός εργασίας, όπου ο καθένας ήταν μέτοχος όπως μπορούσε και όσο μπορούσε. Αξιοσημείωτο ήταν ότι όλοι ήθελαν και όλοι μπορούσαν. Η γρήγορη συνεννόηση σε ό,τι έπρεπε να γίνει και σχεδόν ταυτόχρονα η πραχτική δράση γι’ αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να το ζωντανέψει και να το αναπαραστήσει καμία περιγραφή.

Οι πίσω πόρτες έκλεισαν και φρουρήθηκαν. Δεν ήταν πρόβλημα η αλλαγή βάρδιας. Καθένας με κάποιο γνωστό του άλλαζε όταν ήθελε. Άλλωστε όλοι μας κάθε στιγμή βρισκόμαστε σε διαρκή επιφυλακή.

Η ραγδαία εξέλιξη των γεγονότων ωθούσε την ενεργητικότητα στο έπακρο. Κάθε ζήτημα που είχε κιόλας συζητηθεί, απαιτούσε τώρα την άμεση πρακτική του λύση και μέσα σε συνθήκες ακατάπαυστα διαφοροποιούμενες. Η πείρα των δυσκολιών απ’ τις καταλήψεις της Νομικής πίεζε να δοθούν λύσεις σε πολλά προβλήματα.

Οι επιτροπές

Άρχισαν να γράφονται τα πρώτα συνθήματα πάνω σε κόλλες τυλίγματος με μαρκαδόρους που έφερε ένας επαναστάτης εργάτης. Μερικά απ’ αυτά ήταν τα εξής: «Εργάτες και φοιτητές ενωμένοι στον αγώνα», «Ελλάδα – Ισπανία – Χιλή ίδια πάλη», «Γαλλία 1968, Ελλάδα 1973», «Κάτω οι ψευτοδημοκράτες, κάτω οι ρεφορμιστές, κάτω οι καπηλευτές των αγώνων του λαού. µήτω η προλεταριακή επανάσταση».

Οι λίγοι εργάτες που υπήρχαν μέσα στο Πολυτεχνείο έβγαλαν μια προσωρινή δική τους συντονιστική επιτροπή που προσπαθούσε να έλθει σε συνεννόηση με την υπάρχουσα επιτροπή των φοιτητών. Μεταξύ των φοιτητικών επιτροπών που υπήρχαν κατά σχολή άρχισαν διαφωνίες σε πολλά θέματα που δημιουργούσε η νέα κατάσταση.

Ωστόσο η βάση, πλαισιωμένη από πολλούς επαναστάτες και αγκιτάτορες, δε φαινόταν να δίνει σημασία σε τέτοιες αδυναμίες. Εκείνο που βάραινε στη σκέψη των επαναστατών ήταν η έλλειψη του επαναστατικού κόμματος της εργατικής τάξης που θα έπαιζε το ρόλο συντονιστή του αγώνα σε βάθος και σε έκταση.

Η Πατησίων έξω από το προαύλιο γέμισε κόσμο. Άρχισαν τα να ρίχνονται τα πρώτα χειρόγραφα τρικ. Οι τοίχοι των κτιρίων του Πολυτεχνείου μέσα κι έξω άρχισαν να γεμίζουν από διάφορα συνθήματα. Μπορούσες να διακρίνεις σ’ αυτά την ποικιλία των τάσεων, απ’ τους αστοφιλελεύθερους μέχρι τους αναρχικούς.

Για τα συνθήματα στις 10 το βράδυ

Κάποιοι έσβησαν κάποια συνθήματα όπως τα: «Κάτω το Κράτος», «µήτω το ΚΚΕ», «Κάτω οι ρεφορμιστές». Συζητούσαν χωρίς αποτέλεσμα αν έπρεπε ή όχι. Αναγκάστηκα να τους εξηγήσω:

«Πραγματοποιήσαμε την κατάληψη για δύο λόγους: Για να συντονίσουμε την πάλη μας ενάντια στη Χούντα και για να εκφράσουμε ελεύθερα και αληθινά τις σκέψεις και τις πεποιθήσεις μας για τα κοινωνικά μας προβλήματα. Όλοι γνωρίζετε ότι υπάρχουν εδώ παρά πολλές τάσεις. Αυτές οι τάσεις αναπτύσσονται και διαμορφώνονται απ’ την ίδια τη δομή της κοινωνίας μας. Άλλες έχουν μεταξύ τους πολλές διαφορές, άλλες λιγότερες, ανάλογα με τα συμφέροντα του κοινωνικού στρώματος που αντανακλούν. Τις ενώνει όμως ένας κοινός στόχος, ο αντιχουντισμός.

Μπορείτε να σκεφτείτε, τι θα γινόταν αν κάθε τάση έσβηνε τα συνθήματα της αντίπαλης τάσης: Ότι αν βρισκόταν στη θέση της Χούντας, θα έκανε ό,τι κάνει αυτή.

Μην επιπλήττετε όποιον σβήνει. Εξηγήστε του με λεπτομέρεια και με σωστά επιχειρήματα ότι με την ενέργειά του προσφέρει υπηρεσίες στην αντίδραση. Κι ότι, χωρίς να το καταλαβαίνει, αντιφάσκει με τον εαυτό του».

Κάποιος απ’ το ακροατήριο:

- «Καλά όλα αυτά, αλλά θα μας κατηγορήσουν όλους για κομμουνιστές».

Απάντηση:

- «Δεν περιμένουμε ποτέ έπαινο απ’ την αντίδραση. Όποιος θέλει να τον επαινεί η Χούντα θα βρίσκεται εδώ κατά λάθος. Άλλωστε πρέπει να δούμε τελικά ποιοι είναι οι φίλοι μας και ποιοι οι εχθροί μας. Στο κάτω – κάτω τα συνθήματα που γράφτηκαν στους τοίχους, δεν έχουν καθοριστικό ρόλο για το κίνημα. Εκείνα που φωνάζει και υιοθετεί η μάζα αντανακλούν το σφυγμό και την ποιότητα του κινήματος. Επομένως εκείνος που σβήνει , εισάγει μια τεχνητή διαμάχη που αυτή τη στιγμή είναι αντιδραστική πέρα για πέρα».

Πέμπτη, 15 Νοέμβρη

Ο αστικός τύπος με τρόπο ξερό και άτονο σχολίαζε τα γεγονότα αποσιωπώντας την αλήθεια. Ενώ για την πρώτη κατάληψη της Νομικής έγραφε με πηχυαίους τίτλους, τώρα ο αστικός κονδυλοφόρος συρρικνώθηκε.

Τι είχε συμβεί; Όσο το φοιτητικό κίνημα έμενε στα φοιτητικά πλαίσια, εύρισκε κάποια επιδοκιμασία. Τώρα που απόκτησε έντονο πολιτικό χαρακτήρα, η αστική τάξη το αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό, αν όχι με φόβο.

Οι περισσότεροι φοιτητές αντιμετωπίζανε αυτή τη στάση του αστικού τύπου με πονηρά αμοιβαία χαμόγελα. Τα χαμόγελα αυτά σήμαιναν: «Δεν περιμέναμε τίποτα απ’ αυτούς. ½έρουμε ποιοι είναι οι σύμμαχοί μας». Μερικοί αντιδρούσαν με νεύρα, άλλοι έμεναν σκεφτικοί. Το κίνημα απ’ τις πρώτες πρωινές ώρες έπαιρνε ανοδική πορεία. Οι φοιτητές όλο και πλήθαιναν μέσα στο Πολυτεχνείο. Έρχονταν συνέχεια σπουδαστές από τεχνικές σχολές και μαθητές από πολλά Γυμνάσια.

Η αστυνομία έφραξε τους γύρω δρόμους απ’ το Πολυτεχνείο σε αρκετή απόσταση επιχειρώντας την απομόνωσή του. Τα συνθήματα όμως τράνταζαν την ατμόσφαιρα και έφθαναν πολύ μακριά: «Λαέ πεινάς, γιατί δεν πολεμάς;», «Λαέ κουνήσου, σου τρώνε το ψωμί σου», «Λαέ ξεκίνα, πεθαίνεις απ’ την πείνα», «Εξουσία στο λαό».

Ο ραδιοσταθμός

Τα μεγάφωνα γύρω από το Πολυτεχνείο στήθηκαν και ο ραδιοσταθμός ετοιμαζόταν. Τα λεωφορεία, τα τρόλλεϋ, τα ταξί, όλα τα οχήματα που περνούσαν από το Πολυτεχνείο τα γέμιζαν με συνθήματα και με χειρόγραφα τρικ. Έτσι φορτωμένα μετέφεραν σε όλες τις γωνιές της Αθήνας το μήνυμα του ξεσηκωμού. Ένας δημοσιογράφος από το «Βήμα» ήθελε να πάρει συνέντευξη απ’ τη συντονιστική επιτροπή και φωτογραφίες στις αίθουσες. Δεν του το επέτρεψαν.

Οι φοιτητές μ’ ελάχιστες εξαιρέσεις έλεγαν:

«Καλά του έκαναν. Εμείς κάνουμε αγώνα και το `Βήμα’ γράφει βλακείες».

Πετιέται ένας σε μια στιγμή και λέει: «Γιατί συνάδελφοι, το ψωμί του θέλει να βγάλει κι αυτός, τι φταίει;» Η απάντηση έρχεται κοφτή από έναν εργάτη: «Ναι, αλλά έπρεπε να σκεφτεί για ποια αφεντικά δουλεύει». Και συμπλήρωσε τι περιμένει από το τραστ του Λαμπράκη;». Σε λίγο ο ραδιοσταθμός ήταν έτοιμος. «Εδώ Πολυτεχνείο – εδώ Πολυτεχνείο … σας μιλάει ο σταθμός των ελεύθερων φοιτητών, των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων».

Λαϊκή συμπαράσταση

Ο σταθμός δυνάμωσε και πλάτυνε τη φωνή διαμαρτυρίας και πάλης μας και σάλπισε το γενικό ξεσηκωμό, την αδιάλλακτη και δίχως συμβιβασμούς εξέγερσή μας ενάντια στη Χούντα και στους αφέντες ντόπιους και ξένους.

Λίγο μετά το μεσημέρι, ο Λαός έσπασε τον κλοιό της αστυνομίας. Με χειμαρρώδη ορμή πύκνωσε γύρω απ’ το Πολυτεχνείο. Η λαϊκή συμπαράσταση ήταν τώρα πραγματικότητα. Όλοι έδιναν τρόφιμα, χρήματα, ρούχα, τσιγάρα, ό,τι χρειαζόταν για τη συνέχιση του αγώνα.

Το κίνημα άλλαξε χαρακτήρα. «Εργάτες, αγρότες και φοιτητές», «Απεργία γενική», «Κάτω το κεφάλαιο», «Ο Λαός στους δρόμους». Οι μαθητές φώναζαν: «Αδέρφια φοιτητές, οι μαθητές μαζί σας».

Παρ’ όλ’ αυτά, οι σταλινικοί απ’ το μεσημέρι έσπερναν ψιθύρους αποχώρησης, έλεγαν: «Δεν πρέπει να συνεχίσουμε. Να φωνάξουμε μόνο συνθήματα και να φύγουμε».

Το διαβρωτικό αυτό πνεύμα ηττοπάθειας εκπορευόταν απ’ τη γραμμή της ρεφορμιστικής ηγεσίας. Ήταν ανίσχυρο να ανακόψει την πορεία της εξέγερσης, ωστόσο όμως έφερνε σύγχυση.

Νόμιμο ή όχι;

Η προσωρινή συντονιστική επιτροπή αδυνατούσε να ανταποκριθεί στη νέα κατάσταση. Έπρεπε να χαραχθεί κοινή πορεία με τους εργάτες, στενός συνδυασμός ενεργειών, που θα ανταποκρίνεται στο βάθος και στην έκταση του κινήματος. Η λύση δόθηκε με γενικές συνελεύσεις κατά σχολή, που θα έβγαζαν νέους αντιπροσώπους άμεσα ανακλητούς. Οι συνελεύσεις των εργατών είχαν θορυβώδικο και πολλές φορές οξύ χαρακτήρα. Αυτό γινόταν για πολλούς λόγους.

Οι εργάτες αντιμετώπιζαν τα προβλήματα με τρόπο ταξικό και βάρυνε πάνω τους το καθήκον της γρήγορης, σωστής και πλατειάς εξέγερσης ολόκληρης της τάξης. Εξάλλου δεν υπήρχαν απ’ τα πριν οργανωτικές δομές που θα βοηθούσαν στο γρήγορο συντονισμό της εξέγερσης. Εδώ φαινόταν καθαρά πόσο είναι απαραίτητο ένα μαζικό επαναστατικό κόμμα.

Οι φοιτητές περνούσαν πολλά προβλήματα επιφανειακά και αυτό στην αρχή τους βοηθούσε. Επίσης ήταν εξοικειωμένοι στο διάλογο, σε μια διαδικασία συζήτησης, οργανωμένοι σ’ ένα βαθμό και γνωστοί μεταξύ τους. Όλα αυτά βοηθούσαν τις γενικές συνελεύσεις τους.

Δημοκρατική διαδικασία

Η συντονιστική επιτροπή φοιτητών – εργατών αποτελείται από δύο μέλη κάθε σχολής και δύο εργάτες. Η διαδικασία εκλογής γινόταν ως εξής: Ψηφιζόταν ένας προσωρινός πρόεδρος για να διευθύνει τη συζήτηση της συνέλευσης και μια προσωρινή επιτροπή για να κάνει καταμέτρηση. Η ψηφοφορία γινόταν με ανάταση του χεριού. Δινόταν ο λόγος σε πολλούς να αναλύσουν την κατάσταση. Όταν κανείς έφευγε από το συγκεκριμένο θέμα ή σκόπιμα κωλυσιεργούσε, κάποιος απ’ τη συνέλευση απευθυνόταν στον πρόεδρο «επί της διαδικασίας». Η συνέλευση ψήφιζε αμέσως αν έπρεπε να συνεχίσει ή όχι. Έτσι του αφαιρούσε η συνέλευση το λόγο και συνέχιζε άλλος ομιλητής. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς που μίλησαν ζητούσαν από τη συνέλευση την εκλογή τους. Γινόταν ψηφοφορία και οι πέντε πρώτοι ήταν οι εκλεκτοί. Οι δύο απ’ αυτούς έφερναν στη συντονιστική επιτροπή τις αποφάσεις της γενικής συνέλευσης.

Αυτή την άμεση δημοκρατία γεννούσε ο Νοέμβρης, που είναι ο φόβος κάθε απατηλής και στενόκαρδης αστικής «δημοκρατίας». (Εδώ το θέμα μόνο θίγεται, θα χρειασθεί ίσως ολόκληρο βιβλίο για να αναλυθεί).

Το βράδυ της Πέμπτης σε τεράστια ακτίνα γύρω απ’ το Πολυτεχνείο υπάρχει λαοθάλασσα. Χαρακτηριστικά συνθήματα που κυριαρχούν: «Απόψε πεθαίνει ο φασισμός», «Απόψε θα κάνει ξαστεριά», «Απόψε θα γίνει Ταϋλάνδη», «ο Λαός πεινάει, απόψε θα σας φάει».

Στις έντεκα το βράδυ οι εργάτες του Πολυτεχνείου κάνουν διαδήλωση στην Πατησίων και καταχειροκροτούνται. Συνθήματά τους: «Απεργία γενική», «Εργάτες, αγρότες και φοιτητές», «Κάτω το κεφάλαιο», «Εξουσία στους εργάτες», «ο Λαός στους δρόμους».

Νέες γενικές συνελεύσεις

Στις δώδεκα το βράδυ αρχίζουν πάλι γενικές συνελεύσεις. Στην αίθουσα του Γκίνη οι εργάτες συζητούσαν πότε θα υπάρχει πραγματικά «λαϊκή κυριαρχία», γιατί πρέπει να κρατήσουμε με κάθε θυσία το Πολυτεχνείο, ποιος πρέπει να είναι ο προσανατολισμός της εξέγερσης.

Οι απαντήσεις που δίνονταν: «Λαϊκή κυριαρχία τότε μόνο θα υπάρξει όταν τσακιστεί η κεφαλαιοκρατία, όταν γίνει η σοσιαλιστική επανάσταση». «Τις στιγμές αυτές ο χώρος του Πολυτεχνείου δεν ανήκει ούτε στους φοιτητές, ούτε σ’ εμάς. Είναι το επαναστατικό κέντρο του Λαού και πρέπει να το κρατήσουμε». «Για μας τους εργάτες δεν ενδιαφέρει πόσες φάσεις θα περάσει ο αγώνας μας, σκοπός μας είναι η σοσιαλιστική επανάσταση, αυτός είναι ο προσανατολισμός.»

Επίσης συζητήθηκε πλατιά ο τρόπος σύνδεσης των εργατών στους τόπους δουλειάς για την κάθοδο σε γενική απεργία.

Ψήφισαν την εξής διακήρυξη:

(Ό,τι είναι μέσα σε παρένθεση αφαιρέθηκε απ’ τη συντονιστική επιτροπή των φοιτητών).

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Η συνέλευση των εργατών του Πολυτεχνείου διακηρύχνει: Ο χαρακτήρας του σημερινού αγώνα, που ξεκινώντας από τους φοιτητές αγκαλιάζει τώρα όλο το λαό, είναι αγώνας, τόσο ενάντια στη στρατιωτική δικτατορία, όσο και στα ξένα και ντόπια μονοπώλια που τη (γέννησαν και τη) στηρίζουν. Είναι αγώνας για το πέρασμα της εξουσίας στον (εργαζόμενο) Λαό (και όχι στους δημαγωγούς που επί δεκάδες χρόνια τον καπηλεύονται, με τα γενικά «περί Δημοκρατίας» συνθήματά τους).

Θεωρώντας το καταληφθέν από τους φοιτητές και εργαζόμενους Πολυτεχνείο, σαν την πραγματική βάση του αγώνα μας αυτή τη στιγμή, προτείνουμε τη διατήρηση της κατάληψής του και ταυτόχρονα τη δημιουργία μικτών επιτροπών, φοιτητικο-εργατικών, για να μεταφέρουν το μήνυμα του αγώνα στους χώρους συγκέντρωσης των οικοδομών, στα εργοστάσια, στη σημερινή συγκέντρωση των Μεγαριτών.

ΟΙ ΜΙΚΤΕΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΕΣ – ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΙµΟΥΝ ΤΟ ΣΥΝΘΗΜΑ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΣΤΟΥΣ ΤΟΠΟΥΣ ΔΟΥΛΕΙΑΣ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΤΕΒΑΣΜΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑµΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ.

«ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ» 17 ΝΟΕΜΒΡΗ 1974.

ΚΑΤΩ Ο ΤΙΜΑΡΙΘΜΟΣ

ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ

ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ

ΕΞΩ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ

Ο ΛΑΟΣ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ

ΕΡΓΑΤΕΣ – ΑΓΡΟΤΕΣ – ΦΟΙΤΗΤΕΣ, ΕΝΙΑΙΟ ΜΕΤΩΠΟ ΔΡΑΣΗΣ».

[Σημ. επιμελητών: Η διακήρυξη διεκδικούσε "τιμαριθμιακό μισθό". Επειδή, όμως η κυριαρχούμενη από ρεφορμιστές Συντονιστική Επιτροπή δεν το αντιλαμβανόταν, το "διόρθωσε" στο ευτράπελο "Κάτω ο Τιμάριθμος"]

Παρασκευή, 16 Νοέμβρη

Το πρωί της Παρασκευής επιτροπές κινητοποίησης εργατών φεύγουν για τους χώρους δουλειάς, να μεταφέρουν το αγωνιστικό κάλεσμα της συνέλευσης. Επίσης κι αντίστροφα από διάφορα εργοστάσια έρχονται στην εργατική επιτροπή κινητοποίησης, βεβαιώνοντας ότι θα κατέβουν σ’ απεργία.

Οι οικοδόμοι

Σε λίγο οι οικοδόμοι μπαίνουν θριαμβευτικά στο Πολυτεχνείο και αρχίζει νέα συνέλευση των εργατών. Σπουδαστές από τεχνικές σχολές όπως της ΣΕΛΕΤΕ μπαίνουν στο Πολυτεχνείο. Μαθητές συρρέουν μαζικά στο Πολυτεχνείο και κάνουν την πρώτη τους μαθητική συνέλευση, όπου αποφασίζεται τα γυμνάσια της Αθήνας να κλείσουν την επομένη (Σάββατο).

Τα μεγάφωνα μεταδίδουν: «Το κίνημα είναι πολιτικό, λαϊκό, ενάντια στη Χούντα, ενάντια στον ιμπεριαλισμό, στα ντόπια και ξένα μονοπώλια».

Νέα συνθήματα δονούν την ατμόσφαιρα: «Η Χούντα θα πέσει απ’ το Λαό», «Λαϊκό το κίνημα», «Λαϊκή αντίσταση».

Ό,τι γίνεται, δεν είναι πλέον φαινόμενο της Αθήνας. Η έκρηξη τείνει να μεταδοθεί και σ’ άλλες μεγάλες πόλεις, στη Θεσσαλονίκη, στην Πάτρα, στα Γιάννενα, στη Δράμα, στην Καβάλα. Το κίνημα θα έπαιρνε πανελλήνιες διαστάσεις. Δεν του λείπει η αδιαλλαξία, η θέληση για δράση, του λείπει ο συντονιστής ανάπτυξης για νικηφόρες προοπτικές, του λείπει το επαναστατικό κόμμα.

Χιλιάδες λαού έχουν συσσωρευτεί γύρω από το Πολυτεχνείο και σ’ όλες τις κεντρικές πλατείες της Αθήνας (Ομόνοια, Δημαρχείο, Αμερικής, Βάθης).

Η αναμέτρηση

Στη Σταδίου και Πατησίων αρχίζουν οι πρώτες διαδηλώσεις. Πλησιάζει αρκετά η ώρα της σύγκρουσης με τις δυνάμεις της καταστολής. Συνθήματα: «Επανάσταση Λαέ», «Λαέ πολέμα, σου πίνουνε το αίμα».

Η φάση της αναμέτρησης αρχίζει. Η εξάχρονη βουβή αγανάκτηση των μαζών και η ακινησία μεταβάλλονται στο αντίθετό τους. Οι κρυφοί διάλογοι γίνονται τώρα φανερή κραυγή. Τα δειλά βήματα, τρέξιμο. Τα κλάσματα των σποραδικών διεκδικήσεων έχουν τώρα κοινό παρονομαστή. Εξέγερση είναι η πολλαπλή, αλλά ταυτόχρονα και ενιαία, έκφραση του πόθου της αλλαγής.

Τα δακρυγόνα σφυρίζουν, πέφτουν οι πρώτοι πυροβολισμοί. Μόλις αρχίζει να νυχτώνει πληροφορούμαστε για τους πρώτους νεκρούς και τραυματίες.
Το Πολυτεχνείο βάλλεται μακριά από δακρυγόνα. Ο σταθμός καλεί όλο το λαό σε αγώνα, κάνει εκκλήσεις για φάρμακα, για ορούς, δίνει οδηγίες για την αντιμετώπιση των δακρυγόνων.

Καπνοί, φωτιές, σποραδικοί πυροβολισμοί είναι η εικόνα που παρουσιάζει η Αθήνα.

Με συνθήματα «Παπαδόπουλε φονιά», «Δολοφόνοι», ο λαός μάχεται με μίσος ενάντια στα χουντικά όργανα καταστολής. Στις οχτώ το βράδυ η εργατική επιτροπή κινητοποίησης βγάζει καινούργια διακήρυξη.

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

Μετά από έξι χρόνια φίμωσης, ξεζουμίσματος και βασανισμού ο ελληνικός Λαός κατεβαίνει στους, αποφασισμένος να παλέψει ενάντια στη χούντα, στα μονοπώλια και τους Αμερικάνους πάτρωνές της.

Αυτός ο αγώνας του εργαζόμενου Λαού για το τσάκισμα της χούντας και των ντόπιων και ξένων μονοπωλίων που τη γέννησαν και τη στηρίζουν σκοπεύει στην εγκαθίδρυση μιας πραγματικής κυριαρχίας του Εργαζόμενου Λαού και βάζει μπροστά μας μερικά πραχτικά καθήκοντα, για την καλύτερη οργάνωση και αποτελεσματικότητα του αγώνα μας. Σαν τέτοια, η Εργατική Επιτροπή Κινητοποίησης προτείνει:

α. Τη δημιουργία Εργατικών Επιτροπών Πάλης στο γιαπί, στο εργοστάσιο, στη συνοικία, για να μεταφέρουν παντού το μήνυμα του αγώνα μας, κατεβάζοντας όλο το Λαό στους δρόμους.

β. Οι Εργατικές Επιτροπές Πάλης πρέπει, μεταφέροντας τις διακηρύξεις της Εργατικής Συνέλευσης στους τόπους δουλειάς, να προπαγανδίσουν και να οργανώσουν το κατέβασμα των εργαζομένων σε ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ με οικονομικά και πολιτικά αιτήματα.

1. Αύξηση 50% των μισθών και συντάξεων.

2. Ν’ αντικατασταθεί η διορισμένη ηγεσία της ΓΣΕΕ από καινούργια εκλεγμένη από τους εργάτες διοίκηση.

3. Διώξιμο της Χούντας.

4. Άμεση διάλυση των αμερικάνικων βάσεων και αποχώρηση όλων των Αμερικανών στρατιωτών από την Ελλάδα.

5. Να σταματήσει το άρπαγμα της γης μας από τα ξένα και τα ντόπια μονοπώλια.

ΑΠΕΡΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ

ΖΗΤΩ ΟΙ ΕΡΓΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΠΑΛΗΣ

ΖΗΤΩ ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΜΕΤΩΠΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

Στη συνέλευση της Φυσικομαθηματικής

Στη συνέλευση της Φυσικομαθηματικής συζητήθηκε το θέμα να πέσει η Χούντα τι πρέπει να γίνει:

Προτάθηκαν τρεις απόψεις:

α) Να γίνει προσωρινή κυβέρνηση από αντιπροσώπους όλων των παλιών κομμάτων, όλων των αντιστασιακών οργανώσεων, των φοιτητικών επιτροπών, των εργατικών επιτροπών.

β) Προσωρινή κυβέρνηση από αντιπροσώπους όλων των αντιστασιακών οργανώσεων, των φοιτητικών και εργατικών επιτροπών.

γ) Προσωρινή κυβέρνηση από αντιπροσώπους των επιτροπών των φοιτητών και εργατών.

Ψηφίστηκε η δεύτερη άποψη με ποσοστό 80%.

Ύστερα από λίγες ώρες τα τανκς συντρίβανε αυτούς που έβαλαν άμεσο στόχο την κατάλυση της αστικής κυριαρχίας.

Η προοπτική όμως που έβαλε ο Νοέμβρης παρ’ όλες τις αδυναμίες και τον αυθορμητισμό του χαράχτηκε βαθιά στη συνείδηση των νέων αγωνιστών.

Στο Πολυτεχνείο ο λαός είδε και έζησε το μεγαλείο μιας επαναστατικής κινητοποίησης της νέας γενιάς εργατών και φοιτητών, αλλά και ταυτόχρονα ένα ωμό έγκλημα της ταξικής βίας. Είδε σε μικρογραφία την αναστολή της ελπιδοφόρας σοσιαλιστικής επανάστασης, αλλά και τα ανθρωπόμορφα ρομπότ της καταστολής, να κροταλίζουν, να σκοτώνουν, να πίνουν αίμα.

Κάθε σταγόνα αίματος των εργατών και φοιτητών που έβαψε τους δρόμους της Αθήνας είναι υπογραφή τελεσίδικης καταδίκης της δολοφονικής αστικής τάξης ειδικά και του καπιταλιστικού συστήματος γενικότερα.

Μερικά συμπεράσματα από τη Νεομβριανή εξέγερση

1) Επανάσταση, όχι μεταρρύθμιση

Η γρήγορη και διαρκής διαφοροποίηση της βάσης είχε την αντίστοιχη διαρκή διαφοροποίηση της πάντα προσωρινής «κορυφής».

Το έμβρυο της προσωρινής εξουσίας που δημιουργήθηκε στο Πολυτεχνείο αναπτυσσόταν ακολουθώντας τους νόμους της φυσικής επιλογής μέσα στις ειδικές συνθήκες του επαναστατικού περιβάλλοντος. Η κίνηση, η αλλαγή, η διαφοροποίηση ήταν ο κανόνας.

Η φαινομενικά στατική και απολιθωμένη κοινωνική δομή έδειχνε τώρα ξεκάθαρα τον εσωτερικό δυναμισμό της και την πολυμορφία της.

Τα άτομα, κάτω απ’ τη συσσώρευση επαναστατικής ενέργειας, εγκατέλειπαν τις τροχιές της αναγκαστικής «νομιμότητας», της πιεστικής κοινωνικής ρουτίνας και προσανατολίζονταν σε νέους άξονες κοινωνικής οργάνωσης, μέσα σε μια νεφελώδικη κίνηση κρυστάλλωσης. Ο μεταρρυθμιστικός στείρος και στατικός στην ουσία του δεν έχει κανένα κοινό σημείο με τη δυναμική έκρηξη της επανάστασης. Η μεταρρύθμιση, όσο ριζοσπαστική και αν είναι, δε γεννάει καινούργιο πλαίσιο, αλλά κινείται στο πλαίσιο που χάραξε η προ αυτής επανάσταση.

2) «Ενότητα μέσα στη διαφορετικότητα»

Οι ρεφορμιστές τη βλέπουν στατικά, οι επαναστάτες δυναμικά.

Η δυναμική της επαναστατικής κινητοποίησης και πάλης κάνει δυνατή την ενότητα μέσα στη διαφορετικότητα. Ενώ σε κάθε «ειρηνική» εξελικτική πορεία, η ενότητα μέσα στη διαφορετικότητα καταντάει μόνιμος συμβιβασμός με την αστική «νομιμότητα». Σε περιόδους κοινωνικής αμπώτιδας, οι μάζες δεν αποδέχονται επαναστατικές θέσεις, όσο σωστές κι αν είναι. Γι’ αυτό μέσα στην ενότητα μέσα στη διαφορετικότητα καταντάει σ’ αυτές τις περιπτώσεις χλιαρό κατασκεύασμα, γιατί γίνονται αποδεκτές οι πιο δεξιές και αξεκαθάριστες θέσεις.

Σε περιόδους κοινωνικής πλημμυρίδας οι μάζες μέσα στη συλλογική κινητικότητα ξεπερνούν τον ατομικισμό, το στείρο σκεπτικισμό υψώνονται πάνω απ’ την ανεδαφική μανούβρα και αποδέχονται – καταβάλλοντας σοβαρή προσπάθεια – τις πιο γνήσιες επαναστατικές θέσεις, προσπαθώντας ταυτόχρονα να τις μεταβάλλουν σε πράξη.

Απ’ τη συγκριτική αυτή βγαίνουν δύο τακτικές:

α) Σε περιόδους αμπώτιδας ανελέητη κριτική, αναλύσεις, πολεμικές, ιδεολογικό ξεκαθάρισμα, σχεδιασμός και πρόγραμμα για το επερχόμενο ανέβασμα

β) Σε περιόδους πλημμυρίδας υπομονετική εξήγηση, επαναστατικές θέσεις ξεκάθαρες, που να μπορούν να προωθούνται και να αφομοιώνονται όχι σπασμωδικές και ανεύθυνες ταλαντεύσεις, διαρκές και θαρραλέο τέντωμα της επαναστατικής χορδής ως την άκρη.

ref: http://www.okde.org/spartakos/keimena/s72_noembris73.htm

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

από το βιβλίο «αυτοί οι αγώνες συνεχίζονται, δεν εξαγοράζονται, δεν δικαιώθηκαν».

ΤΕΤΑΡΤΗ 14 ΝΟΕΜΒΡΗ

Το πρωί γίνονται Γενικές Συνελεύσεις των συλλόγων των φοιτητών για να συζητήσουν το θέμα των φοιτητικών εκλογών, ύστερα από προηγούμενη δήλωση του υπουργού παιδείας Σιφναίου στη Σύγκλητο και τους Σπουδαστές ότι έχει στείλει για δημοσίευση το διάταγμα για τη διεξαγωγή των εκλογών μετά τις 15 Φλεβάρη από εφορευτικές επιτροπές αριστούχων σπουδαστών.

Στη Νομική πραγματοποιείται συγκέντρωση με πρωτοβουλία της Αντί-ΕΦΕΕ. Γύρω στις 1 το μεσημέρι και ενώ η συνέλευση συνεχίζεται με άνοστες προτάσεις των συνδικαλιστών της Αντί-ΕΦΕΕ έρχεται η πληροφορία ότι στο Πολυτεχνείο έχουν δημιουργηθεί προκλήσεις της αστυνομίας και οι σπουδαστές τους αποδοκιμάζουν. Στο μεταξύ έχουν έλθει σπουδαστές και από άλλες σχολές. Μετά από λίγο ακούγεται η φωνή ότι στο Πολυτεχνείο οι αστυνομικοί χτυπούν τους φοιτητές. Επικρατεί αναστάτωση, ανησυχία και οργή. Γίνεται πρόταση του μέλους της Φυσικομαθηματικής Διονύση Μαυρογένη να γίνει διαδήλωση προς το Πολυτεχνείο. Τα μέλη της Αντι-ΕΦΕΕ – ΚΝΕ αντιδρούν και δε συμμετέχουν. Γύρω στους 1.500 φοιτητές ξεκινούν μέσω της Σόλωνος διαδήλωση πού χτυπιέται από την αστυνομία κοντά στο Πολυτεχνείο. Οι μισοί περίπου από τους διαδηλωτές καταδιωκώμενοι από τους αστυνομικούς ενώνονται με τους φοιτητές που βρίσκονται στο προαύλιο του Πολυτεχνείου. Οι υπόλοιποι φεύγουν στους γύρω δρόμους. Αυτοί οι λιγοστοί που μπήκαν στο προαύλιο του Πολυτεχνείου είναι που αργότερα αποκλήθηκαν από την ΚΝΕ -Αντι-ΕΦΕΕ σαν «οι πληρωμένοι πράχτορες των Ρουφογάλη Καραγιαννόπουλου που μπήκαν στο Πολυτεχνείο» είναι οι για χρόνια μασημένοι και ξαναμασημένοι προβοκάτορες που όμως παρόλα αυτά δημιούργησαν ένα Πολυτεχνείο.

Στο τεύχος της Πανσπουδαστικής Νο 8 η ψεύτικη συντονιστική Επιτροπή Αγώνα του Πολυτεχνείου κάνει σαφή και συγκεκριμένη καταγγελία. Στην ίδια Πανσπουδαστική καταγγέλεται και ο Μαυρογένης σαν πράχτορας της ΚΥΠ.

Η επίθεση της αστυνομίας δημιουργεί νέα ένταση. Όσοι είναι μέσα στο προαύλιο φωνάζουν αντιτρομοκρατικά συνθήματα και καλούν τον κόσμο να πλησιάσει. Παράλληλα γιουχαϊζουν και βρίζουν αξιωματικούς του στρατού, της αστυνομίας και ευέλπιδες που περνούν από το πεζοδρόμιο. Οι αστυνομικοί επιδίδονται σε κυνηγητό των συγκεντρωμένων έξω από το Πολυτεχνείο φοιτητών και πολιτών. Το μπλοκάρισμα του Πολυτεχνείου και οι επιθέσεις των αστυνομικών εξαγριώνουν τους έγκλειστους που αρχίζουν να πετούν στους αστυνομικούς νεράτζια ενώ δημιουργούνται μικροσυγκρούσεις των έξω από το Πολυτεχνείο πολιτών με τους αστυνομικούς.

Στο μεταξύ τα στελέχη της Αντι-ΕΦΕΕ – ΚΝΕ προσπαθούν με κάθε τρόπο να πείσουν τους συγκεντρωμένους στο Προαύλιο του Πολυτεχνείου φοιτητές να εγκαταλείψουν το χώρο. Κύριο επιχείρημα των μελών των δυο ΚΚΕ είναι ότι οι συγκεντρωμένοι βάζουν εμπόδιο στην πραγματοποίηση των Γενικών Συνελεύσεων. Όμως αποχώρηση εκείνη τη στιγμή πέρα από πολλές άλλες συνέπειες σήμαινε και άγριο ξυλοφόρτωμα των αποχωρούντων από τους αστυνομικούς. Οι φοιτητές του Πολυτεχνείου ολοκληρώνουν τις γενικές συνελεύσεις τους όπου αποφασίζουν απεργία και ενώνονται με τους υπόλοιπους. Οι Μηχανολόγοι συνεχίζουν τη συνέλευση τους μέχρι το απόγευμα οπότε και αποχωρούν από το Πολυτεχνείο ακολουθώντας την επιτροπή που αποτελείται από μέλη του Ρήγα Φεραίου. Στις 5 περίπου πλησιάζει τον χώρο της συγκέντρωσης ο εισαγγελέας υπηρεσίας Σανίτας. Δήλωσε στους συγκεντρωμένους ότι μπορούν να διαδηλώσουν και μετά να διαλυθούν ήσυχα.

Γύρω στις 5:30 οι αστυνομικοί που μέχρι τώρα έχουν κυκλώσει το κτίριο αποχωρούν κάτω από τα έντονα γιουχαϊσματα των συγκεντρωμένων μέσα και έξω από το χτίριο.

Στις 6 θα γίνει η απόπειρα διάλυσης των συγκεντρωμένων από στελέχη της ΚΝΕ – Αντι-ΕΦΕΕ. Μέλη των επιτροπών του Πολυτεχνείου θα προσπαθήσουν να σπείρουν τον πανικό διαδίδοντας ότι επίκειται επίθεση της αστυνομίας. Ότι η συγκέντρωση είναι ανεύθυνη και προκαλεί την αστυνομία και την κυβέρνηση. Αφού πείθουν τους Μηχανολόγους να αποχωρήσουν αρχίζουν ομαδική αποχώρηση με σκοπό να δημιουργήσουν ρεύμα και να τους ακολουθήσουν και άλλοι φοιτητές. Όμως αριστεριστές με ομιλίες αλλά και οι ίδιοι οι συγκεντρωμένοι με το μαχητικό τους πνεύμα σταθεροποιούν τη συγκέντρωση. Τα μέλη της ΚΝΕ – Αντι-ΕΦΕΕ και του Ρήγα κάνουν μια τελευταία προσπάθεια να πείσουν τον κόσμο να φύγει φωνάζοντας με τηλεβόες στη γωνία Πατησίων και Στουρνάρα ότι στους συγκεντρωμένους υπάρχουν προβοκάτορες. Όμως αποτυγχάνουν. Πραγματοποιείται μια σύσκεψη των αριστεριστών φοιτητών και

συζητά την κατάσταση που διαμορφώθηκε και αποφασίζει να παρθούν τα αναγκαία μέτρα για την κατάληψη. Επειδή υπάρχουν αντιρρήσεις στην πρόταση να εξαγγελθεί άμεσα η κατάληψη παίρνονται όλα τα οργανωτικά μέτρα της κατάληψης αφήνοντας για αργότερα την οριστικοποίηση της απόφασης για κατάληψη. Ορίζεται μια εξαμελής επιτροπή με την ευθύνη της υλοποίησης των οργανωτικών μέτρων της κατάληψης, όπως συγκρότηση φρουρών των εισόδων,ομάδες επιτήρησης, ομάδες προπαγάνδισης και ζύμωσης συνθημάτων κ.α. Τα μέλη της ΚΝΕ – Αντι-ΕΦΕΕ και Ρήγα αρνούνται να συμμετάσχουν στην επιτροπή και μετά από λίγο εγκαταλείπουν επιδεικτικά το Πολυτεχνείο, με το επιχείρημα ότι η πρωτοβουλία της κατάληψης είναι ανεύθυνη και τυχοδιωκτική κατ γι’ αυτό διαχωρίζουν τη θέση τους. Φεύγοντας από το Πολυτεχνείο συγκεντρώνονται στο Σύλλογο των Στερεοελλαδιτών, όπου συζητούν να καταγγείλουν τους αριστεριστές και την πρωτοβουλία της κατάληψης, με ανακοίνωση στον τύπο.

Στο μεταξύ οι κλεισμένοι μέσα στο χτίριο φοιτητές ενώνονται με τους συγκεντρωμένους απ’ έξω πολίτες, σπουδαστές και μαθητές. Καταλαμβάνεται

όλος ο χώρος μπροστά από το Πολυτεχνείο. Τα μέχρι τότε συνθήματα ήταν «ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΛΑΕ», «ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΜΑΣ», «ΛΑΕ ΣΠΑΣΕ ΤΟΝ ΚΛΟΙΟ», «ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ». Τώρα οι συγκεντρωμένοι φωνάζουν «ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ», «ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΤΥΡΡΑΝΙΑ», «ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΛΑΕ», «ΑΠΟΨΕ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΤΑΫΛΑΝΛΗ».

Γύρω στις 8 το βράδυ οι συγκεντρωμένοι φτάνουν τις 10.000. Οι γενικές συνελεύσεις μέσα στο χτίριο συνεχίζονται. Μπαίνει θέμα κατάληψης. Μέλη της Αντι-ΕΦΕΕ και του Ρήγα Φεραίου αντιτίθενται.

Έξω από το Πολυτεχνείο τα συνθήματα πληθαίνουν. Ο κόσμος φωνάζει «ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ», «ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΟ ΦΑΣΙΣΜΟ», «ΕΝΑΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΡΧΗΓΟΣ, Ο ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ ΛΑΟΣ», «114», «ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΛΑΕ», «ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΛΑΕ», «ΛΕΦΤΕΡΕΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ», «ΛΕΥΤΕΡΙΑ», «ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΤΥΡΑΝΝΟ», «ΑΠΟΨΕ ΠΕΘΑΙΝΕΙ Ο ΦΑΣΙΣΜΟΣ». Αρχίζουν να κολλιούνται χαρτιά και να γράφονται συνθήματα στα τρόλλεϋ, στα αυτοκίνητα που κινούνται με δυσκολία ανάμεσα απ’ τον κόσμο.

Κάνουν την εμφάνισή τους οι πρώτες χειρόγραφες προκηρύξεις που μοιράζονται στα περαστικά αυτοκίνητα. Το σύνθημα «ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ» κυριαρχεί.

Γύρω στις 9 γίνεται ολοκληρωτική κατάληψη του Πολυτεχνείου και του γύρω χώρου.

Σταματά η κυκλοφορία. Οι συγκεντρωμένοι ξεπερνούν τις 20.000.

Τα συνθήματα που φωνάζονται είναι «ΑΠΟΨΕ ΠΕΘΑΙΝΕΙ Ο ΦΑΣΙΣΜΟΣ», «ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ», «ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΛΑΕ», «ΑΠΟΨΕ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΤΑΫΛΑΝΛΗ», «ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΤΥΡΡΑΝΟ», «ΨΩΜΙ, ΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ», «ΕΡΓΑΤΕΣ, ΑΓΡΟΤΕΣ ΚΑΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ», «ΛΑΕ ΠΕΙΝΑΣ ΓΙΑΤΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΚΥΝΑΣ», «ΛΑΕ ΠΕΙΝΑΣ ΓΙΑΤΙ ΛΕΝ ΤΟΥΣ ΚΡΕΜΑΣ»,

«ΛΑΕ ΠΟΛΕΜΑ ΣΟΥ ΠΙΝΟΥΝΕ ΤΟ ΑΙΜΑ», «ΛΑΕ ΞΕΚΙΝΑ, ΠΕΘΑΙΝΕΙΣ ΑΠ ΤΗΝ ΠΕΙΝΑ», «ΕΣΑ ΕΣ ΈΣ ΒΑΣΑΝΙΣΤΕΣ», «ΛΑΕ, ΛΑΕ Ή ΤΩΡΑ Ή ΠΟΤΕ», «ΕΞΗ ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΚΕΤΑ ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΟΥΝΕ ΕΠΤΑ», «ΑΠΟΨΕ ΘΑ ΚΑΝΕΙ ΞΑΣΤΕΡΙΑ», «Η ΧΟΥΝΤΑ ΣΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ», «ΚΑΤΩ Ο ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ», «ΕΞΩ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ», «ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΤΟ», «ΛΕΝ ΣΕ ΘΕΛΕΙ Ο ΛΑΟΣ ΠΑΡ’ ΤΟΝ ΠΙΘΗΚΟ ΚΑΙ ΜΠΡΟΣ».

Σε λίγο διάστημα οι διαδηλωτές φτάνουν τις 30.000. Ανεμίζονται σημαίες, καίγονται ομοιώματα του Παπαδόπουλου και σύμβολα της 21ης Απρίλη. Υψώνονται απειλητικές γροθιές. Κολλιούνται πλακάτ και πανώ πάνω στα κάγκελα. Ισχυρές δυνάμεις αστυνομικών και θωρακισμένα του μηχανοκίνητου τμήματος βρίσκονται σ’ επιφυλακή στις Πλατείες Κάνιγγος και Κοτζιά. Γύρω στις 12 τα μεσάνυχτα κλείνουν οι πόρτες του Πολυτεχνείου. Ο κόσμος αποχωρεί σιγά-σιγά. Αρχίζει η εσωτερική οργάνωση για την εξυπηρέτηση των αναγκών της κατάληψης. Απ’ έξω από το Πολυτεχνείο τραμπούκοι και ασφαλίτες με πολιτικά χτυπούν και καταδιώκουν λίγους συμπαραστάτες πού ‘χουν μείνει ακόμα στην Πατησίων.

Μέσα στο Πολυτεχνείο δημιουργούνται επιτροπές περιφρούρησης, για τις επισιτιστικές ανάγκες και για τις υγειονομικές ανάγκες. Σχηματίζεται η Συντονιστική Επιτροπή των φοιτητών από φοιτητές διάφορων σχολών που είχαν εκλεχτεί από παλιότερες φοιτητικές συνελεύσεις.

Το σύνολο των αντιπροσώπων είναι 28. Απ’ αυτούς 14 έχουν αποφασιστική ψήφο και 14 συμβουλευτική.

Αρχίζει η προετοιμασία για τη λειτουργία Ραδιοφωνικού σταθμού μέσα στο Πολυτεχνείο. Οι κλεισμένοι φτάνουν τις 3.500. Ανάμεσα σ’ αυτούς υπάρχουν μερικοί εργάτες.

Γύρω στις 11 το βράδυ από άτομα που δεν ήταν φοιτητές παίρνεται η πρωτοβουλία της ξεχωριστής συνέλευσης. Αυτή η ξεχωριστή συγκέντρωση στην πλειοψηφία της περιλαμβάνει εργάτες και είναι η βάση των εργατικών συνελεύσεων της εξέγερσης. Βρίσκεται κάποια αίθουσα στο χτίριο Γκίνη και από εκεί ξεκινά το κάλεσμα για μια εργατική συνέλευση. Παράλληλα ορισμένα άτομα από αυτούς που πήραν την πρωτοβουλία για την εργατική συνέλευση πηγαίνουν στο χτίριο της αρχιτεκτονικής και παίρνουν από τους φοιτητές ένα από τους τρεις πολυγράφους για να χρησιμοποιηθεί από την εργατική συνέλευση. Γίνονται προστριβές με ορισμένους φοιτητές μέλη του ΚΚΕ και ΚΚΕεσ.

ΠΕΜΠΤΗ 15 ΝΟΕΜΒΡΗ

Όλη τη νύχτα γίνονται συνελεύσεις κατά σχολές.

Στη συνέλευση της Ανωτάτης Εμπορικής προτείνεται η αποχώρηση από το Πολυτεχνείο και η επίδοση ψηφίσματος που να ζητά το σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας με συμμετοχή όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Η πρόταση αυτή απορρίφτηκε. Γύρω στις 1 μετά τα μεσάνυχτα στην αίθουσα του κτιρίου Γκίνη έχουν συγκεντρωθεί 300 άτομα. Υπάρχουν εργάτες και εργαζόμενοι κάθε πολιτικής απόχρωσης. Από οπαδούς και μέλη του ΚΚΕ και ΚΚΕεσ. μέχρι τροτσκιστές και αριστεριστές, υπάρχει ακόμα και μια ολιγάριθμη ομάδα αναρχικών. Η πρώτη αυτή Συνέλευση είναι επεισοδιακή. Υπάρχουν προβλήματα και διαφωνίες όσον αφορά τη διεύθυνση της συζήτησης. Γίνονται προτάσεις για πρόεδρο ή προεδρείο της συνέλευσης και η πρόταση να μην υπάρχει προεδρείο υποστηρίχθηκε από τους αναρχικούς. Τελικά εκλέγεται μια προσωρινή επιτροπή. Όσο για το αν θα μιλήσει κάποιος αυτό αποφασιζόταν με άμεση ψηφοφορία των παρόντων. Στη συνέχεια μετά από αδιάκοπες συζητήσεις και διαφωνίες συμφωνούν με τον αντικαπιταλιστικό χαραχτήρα του αγώνα, ανεξάρτητα από την ιδιαίτερη έκφραση και οπτική που το έβλεπε ο καθένας. Αποφασίζεται να βγει μια διακήρυξη που θα μοιραστεί το πρωί σε εργοστάσια και σε χώρους όπου συγκεντρώνονται οι εργάτες. Προβάλλονται δύο σχέδια προκήρυξης το πρώτο είναι τροτσκιστικό και το δεύτερο αντιεξουσιαστικό και υποστηρίζεται από την ομάδα των αναρχικών. Στις ψηφοφορίες που γίνονται από τη συνέλευση η τροτσκιστική προκήρυξη συγκεντρώνει αρκετούς ψήφους ακόμα και από εργάτες οπαδούς των δύο ΚΚΕ. Η αναρχική προκήρυξη κατέληγε «Η αυτόνομη συνέλευση των εργαζομένων που βρίσκονται στο χώρο του Πολυτεχνείου καλεί τους εργαζόμενους να δημιουργήσουν εργοστασιακές και απεργιακές επιτροπές με απώτερο στόχο τη δημιουργία εργατικών συμβουλίων. Το μίνιμουμ πρόγραμμα των εργατικών συμβουλίων είναι η καταστροφή της μισθωτής εργασίας του κράτους του εμπορεύματος και της πολιτικής». Η σύγχιση που ακολουθεί τις πρωινές ώρες της Πέμπτης δεν επιτρέπει την ψήφιση μιας διακήρυξης. Την ώρα εκείνη γίνεται μια συνειδητή και οργανωμένη προσπάθεια ορισμένων μελών των δύο ΚΚΕ οι οποίοι μπαίνοντας στην αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης προσπαθούν να τη διαλύσουν. Η θέση τους είναι «Εμείς δεν κρατάμε φτυάρι και κασμά αλλά μολύβι. Αν θέλετε να κάνετε κατάληψη να πάτε στην εργατική εστία». Υποστηρίζουν πως οι εργαζόμενοι δεν έχουν θέση στο Πολυτεχνείο γιατί ο χώρος ανήκει στους φοιτητές. Ζητούν να μην προβάλλονται εργατικά συνθήματα όπως «Κάτω το Κεφάλαιο». Στο διάστημα αυτό τα μέλη των δύο ΚΚΕ δημιουργούν επεισόδια με κάποιο αρχιτέκτονα που στο διάστημα όλης της νύχτας μαγνητοφωνούσε τη συνέλευση. Με την πρόφαση ότι ήταν ασφαλίτης του καταστρέφουν την μαγνητοταινία.

Το προεδρείο της Συνέλευσης επιχειρεί μετά από τη λήξη της πρώτης συνέλευσης να έλθει σε επαφή με τους φοιτητές της Συντονιστικής αλλά δεν το επιτυγχάνει. Έτσι επίσημα δεν βγαίνει η πρώτη προκήρυξη της εργατικής Συνέλευσης. Όμως παρόλα αυτά ορισμένα άτομα τροτσκιστές τυπώνουν την προκήρυξη που προτάθηκε στη συνέλευση από τους ίδιους. Η προκήρυξη αυτή μοιράστηκε σε περιορισμένο αριθμό και τελικά καθιερώθηκε σαν η πρώτη διακήρυξη της εργατικής συνέλευσης του Πολυτεχνείου.

Στις 5 το πρωί αρχίζουν να φωνάζονται τα πρώτα συνθήματα της μέρας. Στην κεντρική πύλη υπάρχει μεγάφωνο. Αστυνομικές δυνάμεις βρίσκονται μέσα σε οχήματα στους δρόμους Στουρνάρα, Τοσίτσα, στο Μουσείο και στην πλατεία Κάνιγγος. Κοντά στο Πολυτεχνείο έχουν σταθμεύσει τρία πυροσβεστικά οχήματα ειδικά για τη διάλυση των διαδηλώσεων και δύο, θωρακισμένα οχήματα με δακρυγόνα και αέρια. Γύρω στις 9 ανοίγουν οι πόρτες του Πολυτεχνείου αφού προηγούμενα δημιουργούνται αψιμαχίες μεταξύ των κλεισμένων για το αν θα ανοιχτούν ή όχι οι πόρτες. Στις 9:30 οι φοιτητές καίνε έξω από το χτίριο δυο σημαίες της 21 Απρίλη και καταστρέφουν φωτογραφίες του Παπαδόπουλου. Βγαίνουν στον πολύγραφο και κυκλοφορούν πολλές προκηρύξεις της Συντονιστικής Επιτροπής. Εξακολουθούν να γράφονται χιλιάδες χειρόγραφες προκηρύξεις. Εκατοντάδες άτομα φοιτητές και μη γράφουν συνθήματα ασταμάτητα. Η αστυνομία από τις πρωινές ώρες εμποδίζει τον ερχομό του κόσμου σχηματίζοντας ζώνες γύρω από το Πολυτεχνείο. Δημιουργούνται μεγάλες συγκεντρώσεις κόσμου μπροστά στις ζώνες των αστυνομικών και φωνάζονται συνθήματα. Οι αστυνομικοί επιτίθενται κατά διαστήματα αλλά οι διαδηλωτές δεν υποχωρούν. Γίνονται επεισόδια στην προσπάθεια των διαδηλωτών να σπάσουν τις αλυσίδες των αστυνομικών. Από το Πολυτεχνείο φωνάζονται τα συνθήματα: «ΛΑΕ ΣΠΑΣΕ ΤΟΝ ΚΛΟΙΟ», «ΚΑΤΩ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΑΠ’ΤΟ ΛΑΟ», «ΕΣΑ ΕΣ ΕΣ ΒΑΣΑΝΙΣΤΕΣ».

Κάθε τόσο μερικοί καταφέρνουν να σπάσουν τον κλοιό και να φτάσουν στο χτίριο.

Μαθαίνεται ότι καταφθάνουν φοιτητές από τη Πάτρα κι αγρότες από τα Μέγαρα. Αυτό πολλαπλασιάζει τη μαχητική διάθεση. Ψάλλεται πολύ συχνά ο εθνικός ύμνος με ιδιαίτερη έμφαση στο. στίχο «κι ήταν όλα σιωπηλά γιατί τά ‘σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά». Μπαίνει σε λειτουργία ο ραδιοφωνικός σταθμός του Πολυτεχνείου που εκπέμπει στους 1150 χιλιόκυκλους. Τα συνθήματα γίνονται ολοένα και πιο μαχητικά. Ο λαός τόσο από τους συγκεντρωμένους όσο και από τους πομπούς καλείται σε ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ και ΓΕΝΙΚΗ ΕΞΕΓΕΡΣΗ.

Στις 8 το πρωί η Σύγκλητος του Ε.Μ. Πολυτεχνείου σε έκτακτη συνεδρίαση στα χτίρια του Ζωγράφου αποφασίζει να στείλει έγγραφο στην κυβέρνηση και να ζητά να μη γίνει επέμβαση στο Πολυτεχνείο.

Στις 2 το μεσημέρι η κυβέρνηση απαντά στη Σύγκλητο ότι θα σεβαστεί το απαραβίαστο του Πανεπιστημιακού άσυλου. Σε εκδηλώσεις συμπαράστασης κατεβαίνουν οι φοιτητές του Πανεπιστημίου της Πάτρας και της Θεσσαλονίκης. 300 φοιτητές του πανεπιστημίου των Ιωαννίνων καταλαμβάνουν το χτίριο της Σχολής τους.

Συγκεντρώνονται τρόφιμα, χρήματα. Πλήθος κόσμου δίνει τσιγάρα, χρήματα, ψωμιά και κάθε λογής είδη για την ενίσχυση της κατάληψης.

Οι φοιτητές μπαίνουν στα γραφεία του κυβερνητικού επιτρόπου του Πολυτεχνείου και παίρνουν διάφορα αποκαλυπτικά έγγραφα και μαγνητοταινίες. Τα υπόλοιπα έγγραφα τα ρίχνουν στο δρόμο. Το απόγευμα της Πέμπτης ο κλοιός των αστυνομικών σπάει. Η αστυνομία που μέχρι τότε πολιορκούσε το χτίριο έφτασε στο σημείο να πολιορκείται από πλήθη κόσμου. Έτσι υποχώρησε. Ο κόσμος καταλαμβάνει και πάλι τα πεζοδρόμια και μέρος της Πατησίων.

Μέσα στο Πολυτεχνείο μπαίνουν πολλοί μαθητές και ιδιαίτερα των τεχνικών σχολών συγκεντρωμένοι κάτω από ένα μεγάλο πανώ.

Από τη συνέλευση των εργατών έχει εκλεγεί η Εργατική Επιτροπή Κινητοποίησης με αποστολή να τονίσει την είσοδο των εργατών στον αγώνα και να συγκαλέσει καινούργια συνέλευση απ’ όπου θα εκλεγεί αντιπροσωπευτική επιτροπή. Η Εργατική Επιτροπή Κινητοποίησης βάζει σαν άμεσο στόχο τη Γενική Απεργία Διαρκείας με οικονομικά και πολιτικά αιτήματα και αποφασίζει να στείλει επιτροπές εργατών στα εργοστάσια, στις στάσεις των λεωφορείων, στην Κοτζιά για να κατεβάσουν τους εργαζόμενους στους δρόμους και να δημιουργήσουν εργοστασιακές επιτροπές Πάλης. Όμως το πρωί της Πέμπτης ο χώρος του Πολυτεχνείου είναι σχεδόν άδειος από τους εργάτες. Λιγοστά άτομα που έχουν μείνει γράφουν προκηρύξεις και φτιάχνουν πανώ όπου κυριαρχεί το σύνθημα της Γενικής Απεργίας.

Στις 7 το απόγευμα γίνεται διαδήλωση από εργάτες που ήταν στο Πολυτεχνείο, που βγαίνουν στην Πατησίων φωνάζοντας τα συνθήματα «ΕΡΓΑΤΕΣ, ΑΓΡΟΤΕΣ, ΦΟΙΤΗΤΕΣ», «ΑΠΕΡΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗ», «ΚΑΤΩ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ», «Ο ΛΑΟΣ ΠΕΙΝΑΕΙ, ΑΠΟΨΕ ΘΑ ΣΑΣ ΦΑΕΙ», «ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ».

Οι διαδηλωτές μαζί με άλλους εργάτες απ το δρόμο μπαίνουν ξανά στο Πολυτεχνείο και πηγαίνουν στο χτίριο Γκίνη όπου αρχίζει η συνέλευση, που έχει προγραμματιστεί με πρωτοβουλία αριστεριστών. Η αίθουσα έχει περίπου 600 εργάτες. Οι τοίχοι είναι γεμάτοι με εργατικά συνθήματα Γίνεται απολογισμός της Επιτροπής Κινητοποίησης που τον επιδοκιμάζει η Συνέλευση.

Η Συντονιστική Επιτροπή δηλώνει ότι η κατάληψη θα συνεχιστεί μέχρι να ικανοποιηθούν όλα τα αιτήματα. Στη συνεδρίαση της 30μελούς Συντονιστικής Επιτροπής υπάρχουν και 2 αντιπρόσωποι εργάτες. Η Συντονιστική επιτροπή αποτελείται από 5 μέλη του ΚΚΕ, 7 του ΚΚΕεσ., 11 ανεξάρτητους, 2 της ΟΣΕ, 1 της οργάνωσης «Μπολσεβίκων», 1 της ΠΜΣΠ, 1 Τροτσκιστή και 2 ανεξάρτητους εργάτες εκπροσώπους της 5μελούς Εργατικής Επιτροπής.

Στο διάστημα αυτό γίνεται μυστική σύσκεψη στελεχών του ΠΑΚ και του ΚΚΕ με σκοπό να κινηθεί η διαδικασία εγκατάλειψης του Πολυτεχνείου, πραξικοπηματικά. Είναι μία σαφής προσπάθεια και η ομολογία έρχεται 3 χρόνια αργότερα στην ΚΟΜΕΠ. Όμως πριν την έγγραφη οιολογία υπάρχει η προφορική.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρθηκε στη συνέλευση της Νομικής (απολογισμού του 1975) και επιβεβαιώθηκε από το ηγετικό στέλεχος της ΚΝΕ Αλαβάνο, την Πέμπτη 15 Νοέμβρη, το βράδυ, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στελεχών με πρωτοβουλία των Αλαβάνου – Παρτανού που δήλωσαν ότι εκπροσωπούν επίσημα το ΚΚΕ – ΚΝΕ, και συζητήθηκε το θέμα της διάλυσης της κατάληψης. Στη σύσκεψη αυτή πήραν επίσης μέρος οι Ματζουράνης, Τσαφαράκης, Λαλιώτης, Μαυρογένης, Μιχαλόπουλος και Τσούρας (οι δύο τελευταίοι γνωστά στελέχη της τωρινής κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ). Ο Ματζουράνης είναι ειδικός σύμβουλος του πρωθυπουργού, ο Λαλιώτης υφυπουργός Νέας Γενιάς (και πυροσβεστικού σώματος, λόγω προϋπηρεσίας). Βέβαια από προηγούμενα τόσο ο Ματζουράνης όσο κατ ο Τζουμάκας που δεν συμμετείχε επίσημα στην πυροσβεστική προσπάθεια του Πολυτεχνείου είχαν κατορθώσει με επιτυχία το διώξιμο των έγκλειστων στη Νομική. Το ίδιο ‘θέλαν να πραγματοποιήσουν και πάλι. Για όσους δεν το έχουν υπόψη τους, ο Τζουμάκας είναι σήμερα βουλευτής του ΠΑΣΟΚ.

Εδώ βλέπουμε ότι η φοβία για τις μάζες δεν αφορούσε μόνο τον Καραμανλή όπως λέει σε συνέντευξη του στον Κώστα Χαρδαβέλλα ο Ανδρέας Παπανδρέου. Το ίδιο φοβόταν και φοβάται τις μάζες και ο ίδιος. Τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους. Τα περί ένοπλου αγώνα κλπ είναι η απαραίτητη δημαγωγική σάλτσα.

Η σύσκεψη αυτή που έγινε γνωστή και στο ΕΑΤ – ΕΣΑ από ομολογίες ορισμένων από τους παραπάνω (ήταν κρατούμενοι) συμφώνησε στην ανάγκη της αποχώρησης, (Διαφώνησε μόνο ο Μαυρογένης που στην Πανσπουδαστική Νο 8 δέχτηκε την συκοφαντική επίθεση ότι ήταν πράχτορας της ΚΥΠ) και προχώρησε στη διαδικασία πραγμάτωσης της. Συγκεκριμένα από τα στελέχη της ΚΝΕ προτάθηκε να ακολουθήσει η μέθοδος που εκκενώθηκε και η Νομική τον Φλεβάρη του 1973. Δηλαδή με πραξικοπηματικό τρόπο να ανοίξουν οι πόρτες και αφού θα έχει προηγηθεί μια ζύμωση περί επέμβασης του στρατού στους φοβισμένους και περί συγκρότησης διαδήλωσης προς τη Βουλή στους αποφασισμένους, θα άρχιζαν να αποχωρούν ορισμένες ομάδες δημιουργώντας ρεύμα και τετελεσμένο γεγονός.

Την Πέμπτη τη νύχτα ο Δ. Μαυρογένης μέλος της εκλεγμένης 5μελούς συντονιστικής επιτροπής της Φυσικομαθηματικής ενημέρωσε τον Σταύρο Λυγερό, αντιπρόσωπο της Φυσικομαθηματικής στη Συντονιστική Επιτροπή, για τη σύσκεψη και τα σχέδια εκκένωσης, με αποτέλεσμα να μπει ανοιχτά στη Συνεδρίαση της Συντονιστικής Επιτροπής το ζήτημα, και να υποχωρήσουν τα μέλη της Αντι-ΕΦΕΕ. ΚΝΕ και οι λοιποί.

Αλλά ξέχωρα απ’ αυτά υπάρχει και η έγγραφη ομολογία στην ΚΟΜΕΠ 11/76, όπου δημοσιεύεται η έκθεση της ΚΕ του ΚΚΕ για το Πολυτεχνείο.

Η επιμονή στην αποχώρηση είναι κάτι περισσότερο από εξοργιστική. Όσο για την προφύλαξη των στελεχών του ΚΚΕ, έτσι κι αλλιώς αυτή έγινε το βράδυ της Παρασκευής όπου αρκετοί την «κοπάνισαν» για να συνεχίσουν καλύτερα τον αγώνα από τις κρυψώνες.

Ξαναγυρίζουμε λοιπόν στους προβοκάτορες που είναι γνωστό ότι δεν μπορούν να φτιάξουν ιστορία και αγώνες. Απλώς προσπαθούν να υπονομεύσουν τον αγώνα. Αν τώρα υποθέσουμε ότι οι 350 ήταν προβοκάτορες τότε πραγματικά αφού όπως όλα τα κόμματα ομολόγησαν κατόπιν το Πολυτεχνείο ήταν η αρχή του τέλους της χούντας, τότε μπράβο σ’ αυτούς τους προβοκάτορες που χτυπούν το σύστημα!! Μόνο που εμείς δεν ξέρουμε τέτοιους.

Αλλά μιας και οι προβοκάτορες ήταν τόσοι πολλοί γιατί δεν μπόρεσαν όλοι αυτοί οι υπεύθυνοι να συλλάβουν μερικούς απ’ αυτούς και να μας τους δείξουν ή έστω να μας τους ονομάσουν; Τα πράματα όμως δεν είναι έτσι. Γιατί οι προβοκάτορες που μπήκαν αργότερα στο χτίριο ήταν πολύ λίγοι και το χειρότερο για τους υπεύθυνους, ομολόγησαν μόνοι τους μετά τη διχτατορία (Πίμπας) τον ρόλο τους.

Τι γίνεται όμως με τους προβοκάτορες και τους χαφιέδες που βρίσκονταν μέσα στις γραμμές των παρατάξεων αυτών; Μ’ αποτέλεσμα να οδηγιούνται πολλοί αγωνιστές στις φυλακές της χούντας. Είναι πολύ εύκολη η λύση του προβοκάτορα και του ύποπτου στοιχείου που κατά κόρο χρησιμοποιεί η αντίδραση και οι αριστεροί. Μ’ αυτό τον τρόπο προσπαθούν να εξουδετερώσουν τους πολιτικούς τους αντιπάλους. Γι’ αυτούς λοιπόν προβοκάτορες και πράχτορες της ΣΙΑ ήταν αυτοί που αντίθετα με τη συνθηκολόγα θέση τους προχώρησαν τα πράματα μέχρι την κατάληψη. Προβοκάτορες και ύποπτα στοιχεία λοιπόν κι όσοι φώναζαν τα συνθήματα «ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΛΑΕ», και «ΑΠΟΨΕ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΤΑΫΛΑΝΔΗ» (έτσι μας λένε στην Πανσπουδαστική Νο 8 στην τελευταία σελίδα).

Όμως το παραμύθι των προβοκατόρων έχει και τη συνέχεια του. Αφού διάφορες παρατάξεις θέλησαν να αναλάβουν την ευθύνη του Πολυτεχνείου για τον εαυτό τους, που σημαίνει ότι το δημιούργησαν, όπως λεν αυτές, τότε πως έγινε το Πολυτεχνείο από 350 προβοκάτορες; Και τέλος ποιος από τους δύο το έκανε; Εφόσον το Πολυτεχνείο το δημιούργησαν προβοκάτορες τότε δεν έχουν παρά να το καταγγείλουν όπως έκαναν και τότε.

Οι γνωστές παρατάξεις Αντι-ΕΦΕΕ και Ρήγας Φεραίος αντιτάχθηκαν από την αρχή στην κατάληψη. Όμως δεν μπόρεσαν να εμποδίσουν την ορμή του κόσμου. Έτσι έγινε η κατάληψη.

Στη συνέχεια βέβαια η διαδικασία υπονόμευσης της κατάληψης δεν έπαψε. Προτάσεις στις συνελεύσεις για αποχώρηση και επίδοση ψηφισμάτων για συνεργασία με την «Επιτροπή για την αποκατάσταση της Δημοκρατικής Νομιμότητος», για κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, για περιορισμό σε καθαρά φοιτητικά αιτήματα. Κι ακόμα λογοκρισία και έλεγχος στα συνθήματα που δεν έκφραζαν τις παρατάξεις. Σβύσιμο των συνθημάτων που δεν ήταν σύμφωνα με τη γραμμή τους ερμηνεύοντας όπως τους άρεσε την απόφαση της συντονιστικής επιτροπής.

Εγκάθετοι των παρατάξεων που έρχονταν ακόμα και από την επαρχία πιάναν κατευθείαν θέση λογοκριτή των διαθέσεων του κόσμου. Στην ΚΟΜΕΠ που προαναφέραμε αναφέρεται ανοιχτά στη σελ. 100: «Τα πόστα της εκδήλωσης κρατούνται βασικά από μέλη της Αντι-ΕΦΕΕ. Περιορίζεται σημαντικά ο ρόλος των αριστεριστών».

Μιας και δεν μπορούσαν να ελέγξουν την κατάσταση όπως τους συνέφαιρε (δουλικά και συμβιβαστικά με τη χούντα) πλαστογραφούσαν υπογραφές της συντονιστικής επιτροπής για να πιάσουν θέσεις κλειδιά (Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι ο Δ. Καραγκουλές φοιτητής τότε της Φ/κής και μέλος τη ΚΝΕ που επιχείρησε με πλαστογραφημένη υπογραφή ενός μέλους της Σ.Ε να ελέγξει το Ραδιοσταθμό, αλλά εντοπίστηκε έγκαιρα και απομονώθηκε. Τώρα ο Καραγκουλές είναι μέλος της Κ.Ε. του ΚΚΕ και στις φοιτητικές εκλογές του ’79 στη Νομική κατέβηκε με τους τραμπούκους του και με εντολή της Κ.Ε. να «συντρίψουν τους αναρχικούς» δηλ. όσους ήταν αντίθετοι με την ΚΝΕ. (Ο παλιός ρόλος κι ο καινούργιος δεν έχουν διαφορά).

Αλλά ένα ακόμα παράδειγμα θα αναφέρουμε πάνω σ’ αυτό το σημείο. Την Παρασκευή 16 Νοέμβρη όταν συνεδρίαζε η Συντονιστική επιτροπή για να αποφασίσει για την Ανακοίνωση που θα διαβαζόταν στους δημοσιογράφους απορρίφθηκε με παρέμβαση του αντιπροσώπου της Φυσικομαθηματικής, φράση που έλεγε «Καλούμε όλα τα αντιδικτατορικά κόμματα και οργανώσεις να συμφωνήσουν σ’ ένα κοινό πρόγραμμα που θα αποκαθιστά τη λαϊκή κυριαρχία και την Εθνική Ανεξαρτησία».

Να τώρα τι γράφει η ΚΕ του ΚΚΕ στην Κομμουνιστική Επιθεώρηση (ΚΟΜΕΠ) που προαναφέραμε:
«Στην πρώτη συνεδρίαση (της Εκλεγμένης Συντονιστικής Επιτροπής) το μεσημέρι της Παρασκευής, μετά από θυελλώδεις συζητήσεις και διαπληχτισμούς η Συντ. Επιτροπή καταλήγει στην πασίγνωστη πια ανακοίνωση που καθόρισε τον χαραχτήρα της εκδήλωσης σαν αντιφασιστικής – αντιϊμπεριαλιστικής εκδήλωσης. Υπήρξε ιδιαίτερα σοβαρή διάσταση για την τελευταία παράγραφο της, κυρίως από αντίθεση των αριστεριστών. Αντιπροσωπεία της Γραμματείας διάβασε το κείμενο της στους δημοσιογράφους, χωρίς την παράγραφο αυτή».

Να όμως τι έγινε στη συνέχεια με τα πόστα πούχαν πιάσει. «Τελικά στον πομπό ύστερα από συμφωνία των μελών της Αντι-ΕΦΕΕ και του Ρήγα, το κείμενο διαβάστηκε μαζί μ’ αυτή την παράγραφο…». (ΚΟΜΕΠ 11 176). Θέλει μήπως κανείς μεγαλύτερη απόδειξη απ’ αυτή την πλήρη ομολογία;

Πλάι σ’ αυτά ο κόσμος προχωρούσε σε ριζικές προτάσεις. Το σύνθημα «ΛΑΕ ‘Η ΤΩΡΑ Ή ΠΟΤΕ», έδειχνε την άμεση επέμβαση και διάθεση του κόσμου για την ανατροπή του καθεστώτος. Μετά την κατάληψη οι πρωτοβουλίες και η οργάνωση της κατάληψης προχωρούσαν με τέτοιο ρυθμό που απ’ τη μια κάλυπταν τις ανάγκες κι απ. την άλλη κανένας δεν μπορούσε να ελέγξει και να καθοδηγήσει αυτές τις επιτροπές και τις πρωτοβουλίες.

Γιατί δημιουργούνται παντού και για κάθε ζήτημα επιτροπές. Η πρώτη μέρα της κατάληψης ήταν κύρια φοιτητική και σπουδαστική. Όμως τις επόμενες δύο μέρες το κατέβασμα πλήθους λαού στους δρόμους ξεπερνάει κάθε πρόβλεψη και φαντασία.

Μέσα στο Πολυτεχνείο συνεδριάζει η Εργατική Συνέλευση. Όμως ανάμεσα στους εργάτες και τη Συντονιστική Επιτροπή των φοιτητών δεν υπάρχει συμφωνία. Οι φοιτητές λογόκριναν τις προκηρύξεις της εργατικής συνέλευσης ή δεν τις τύπωναν καθόλου όπως έγινε με τις δύο πρώτες διακηρύξεις. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να οξύνεται η αντίθεση που πολλές φορές έφτασε σε σημεία πραγματικής ρήξης.

Κι αν αυτό τελικά δεν έγινε οφείλεται στη διαλαχτικότητα ορισμένων εργατών που έπεισαν τους υπόλοιπους ότι δεν θα ωφελούσε να προχωρήσουν την οξύτητα σε ρήξη. Κι αυτό για χάρη της ενότητας στον αγώνα. Μέσα στο Πολυτεχνείο, οι ανάγκες καλύπτονται από ένα ακούραστο κόσμο που τρέχει παντού, πλαισιώνει ή φτιάχνει επιτροπές, γράφει συνθήματα, συζητά όλη τη μέρα για διάφορα προβλήματα, κρίνει, κατακρίνει, αγωνίζεται. Τη νύχτα τρέχει στις συνελεύσεις και πρωί-πρωί πάλι στα κάγκελα ή στους δρόμους. Χαραχτηριστικό παράδειγμα της πρωτοβουλίας του κόσμου και πιο συγκεκριμένα των εργατών είναι το γεγονός ότι η τελευταία εργατική συνέλευση αποφασίστηκε για το ποια ώρα θα γίνει και ένα σημαντικό μέρος της συγκεντρώθηκε από μερικούς εργάτες που αντιμετώπισαν την ανάγκη και το διάδωσαν στόμα με στόμα. Το αποτέλεσμα ήταν στις 7 το βράδυ να γίνει η συνέλευση. Εκείνες τις μέρες ο φόβος είχε ξεχαστεί, από νεαρά παιδιά των 12 χρόνων μέχρι τους μεγάλους. Κανείς δεν υπολογίζει τις οργανωμένες δυνάμεις της κρατικής βίας. Σ’ αυτό τον αγώνα δεν υπάρχουν κόμματα και παρατάξεις. Υπάρχει ένας λαός που αγωνίζεται παρόλες τις διαφορές που υπάρχουν στις απόψεις. Κανένα κόμμα δεν μπορεί να διεκδικήσει την καθοδήγηση αυτού του αγώνα γιατί ήταν ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ τόσο στα συνθήματα όσο και στις πράξεις (καταστροφές τραπεζών, επιθέσεις σε δημόσια χτίρια κλπ.).

Κοινή ομολογία όλων είναι το απαραταξιακό του αγώνα, κι όλοι προσπαθούν να τον εκμεταλλευτούν. Χαραχτηριστικό παράδειγμα το ΚΚΕ.

Ενώ στο φύλλο 8 της Πανσπουδαστικής αναγνωρίζεται ότι ο αγώνας του Πολυτεχνείου ήταν αυθόρμητος, στο Ριζοσπάστη της 24-11.74 στο άρθρο ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΥΣΙΑΣ γράφει: «Η μαζική λαϊκή εξέγερση του περασμένου Νοέμβρη δεν ήταν ένα τυχαίο και συμπτωματικό γεγονός, ένα αυθόρμητο ξέσπασμα».

Και παρακάτω: «Το φοιτητικό κίνημα, που ξεκίνησε σαν διεκδίκηση καθαρά σπουδαστικών αιτημάτων, πήρε γρήγορα αντιδικτατορικό, αντιϊμπεριαλιστικό και κοινωνικό χαραχτήρα χάρη στη δραστήρια συμμετοχή της ΚΝΕ στις γραμμές του». Προφανώς εννοεί το σαμποτάρισμα σ’ όλα τα μέτωπα, που έχουμε ήδη προαναφέρει. Γιατί κύρια σαν τέτοια μπορεί να χαραχτηριστεί η «δραστήρια συμμετοχή». Με αποκορύφωμα βέβαια την Πανσπουδαστική Νο 8 όπου η προβοκατορολογία και η συκοφαντία ξεπερνάει κάθε όριο. Συγκεκριμένα μάλιστα για την καταγγελία ενάντια στο συνδικαλιστή Διονύση Μαυρογένη, μετά από τη γενική κατακραυγή του φοιτητικού κόσμου και παρόλες τις αποκαλύψεις και τα συντριπτικά επιχειρήματα σε βάρος της, η ΚΝΕ προσπάθησε να θαφτεί το ζήτημα, χωρίς φυσικά ούτε να τολμήσει να δημοσιεύσει την ανοιχτή επιστολή του συνδικαλιστή, στον τύπο της. Στελέχη της ΚΝΕ μάλιστα δήλωσαν ότι επιμένουν στην καταγγελία τους και στο μέλλον θα μαζέψουν τα απαραίτητα αποδειχτικά στοιχεία!!

Βέβαια εδώ δεν μπορούμε να ρίξουμε τις ευθύνες σε άτομα μιας και η καταγγελία στο Μαυρογένη ανακοινώθηκε και από το Ραδιοσταθμό του ΚΚΕ «Φωνή της Αλήθειας» και μάλιστα 2 φορές.

Η μαζική συμμετοχή του κόσμου στις διαδηλώσεις της Παρασκευής και του Σάββατου, (300.000 περίπου), οι συγκρούσεις με την αστυνομία και τα τανκς είναι κάτι που δύσκολα συναντά κανείς στην Ελλάδα.

Από την Πέμπτη και μετά, τα γεγονότα δεν μπορούν να θεωρηθούν καν σαν φοιτητικά. Το κατέβασμα πλήθους κόσμου στους δρόμους, το κατέβασμα των εργατών και των οικοδόμων, τα μηνύματα συμπαράστασης από διάφορους χώρους, η πλατιά υποστήριξη του κόσμου στους αγωνιζόμενους, το ότι χτυπούσαν ασταμάτητα οι καμπάνες στις εκκλησίες των συνοικιών, ο ερχομός των αγροτών από τα Μέγαρα όπου γινόταν αγώνας ενάντια στις απαλλοτριώσεις της γης τους από τη χούντα, οι εργατικές συνελεύσεις, δείχνουν ότι η κινητοποίηση αγκάλιαζε όλο το λαό.

Ό,τι γινόταν, γινόταν με την ενεργητική συμμετοχή του λαού. Κι ακόμα τα πολλά συνθήματα με τις διάφορες αποχρώσεις από το «ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ» μέχρι και τα συνθήματα «ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΛΑΕ», «ΑΠΟΨΕ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΤΑΫΛΑΝΔΗ», «ΚΑΤΩ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ», «ΚΑΤΩ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ», «ΚΑΤΩ Η ΕΞΟΥΣΙΑ» δείχνουν ότι κανένας κομματικός ή πολιτικός παράγοντας και πολιτικάντης δεν έχει δικαίωμα να καρπωθεί αυτό που ανήκει στο λαό.

Δεν έχει κανείς το δικαίωμα να χαραχτηρίζει σαν προβοκατόρικα και ύποπτα τα συνθήματα «ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΛΑΕ» και «ΑΠΟΨΕ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΤΑΫΛΑΝΑΗ» και τα παρόμοια. Γιατί μ’ αυτά τα συνθήματα το απόγευμα της Τετάρτης 14 Νοέμβρη ο κόσμος πήρε θάρρος, μαζεύτηκε σαν μια συμπαγής μάζα έπαψε να κυριαρχείται από το φόβο που προσπαθούσαν να του επιβάλουν οι ισχυροί.

Μ’ αυτά τα συνθήματα φτάσαμε στη μεγαλειώδικη εξέγερση. Σ’ αυτό το αυθόρμητο ξέσπασμα που κατατρόμαξε την άρχουσα τάξη. Σ’ αυτόν τον αγώνα που δεν αναγνώριζε καμιά γραμμή καθοδήγησης, που ήταν αυθόρμητος κι ανοργάνωτος κι όμως οργανωνόταν επί τόπου για να καλύψει τις ανάγκες του.

Όσο κι αν προσπαθήθηκε να παρουσιαστεί σαν έργο ορισμένων φοιτητικών παρατάξεων ή κομμάτων, ή σκέτα των φοιτητών, των «παιδιών», όσο κι αν προσπάθησαν να σβήσουν από τους τοίχους τα συνθήματα που δεν συμφωνούσαν με τις παρατάξεις τους, η αλήθεια ξεπηδάει από τη συνέντευξη των φοιτητών στον ανταποκριτή του σταθμού της Κολωνίας όπου δηλώνουν ότι υπάρχουν όλες οι ιδεολογικές απόψεις από συντηρητικούς μέχρι και αναρχικούς. Είναι ένα ακόμα αποκαλυπτικό στοιχείο για το ακομματικό-πολιτικό και αυθόρμητο χαραχτήρα μέσα στο χτίριο. Φυσικά δεν χωράει καν συζήτηση για τον έξω από το Πολυτεχνείο χώρο που έπαιξε ιδιαίτερα την Παρασκευή και το Σάββατο τον κυρίαρχο ρόλο όχι μόνο στις συγκρούσεις αλλά και στο αυθόρμητο προχώρημα σε επαναστατική πράξη των μέχρι τότε συμβιβασμένων συνθημάτων των καθοδηγημένων προηγούμενα εκδηλώσεων από τις φοιτητικές παρατάξεις. Το ότι όμως δεν ελεγχόταν από τις παρατάξεις από τα συνθήματα μέχρι και τις συγκρούσεις ήταν κάτι που δεν το ανέχτηκαν. Γι’ αυτό και έριξαν τόση λάσπη που μ’ αυτή θα μπορούσες να ξαναχτίσεις την Ελλάδα από την αρχή. Οι συγκρούσεις με την αστυνομία το βράδυ της Παρασκευής 16 Νοέμβρη και το Σάββατο, δείχνουν τον ανατρεπτικό χαραχτήρα της εξέγερσης. Οι καταλήψεις των δημόσιων χτιρίων, οι επιθέσεις σε Τράπεζες και στην αστυνομία πόλεων δεν ήταν έργα προβοκατόρων. Ήταν ο αγώνας ενός λαού που αψηφά την τυραννία και ζητά τη κοινωνική του απελευθέρωση. Τα οδοφράγματα που στην αρχή τα χαραχτήρισαν σαν έργο προβοκατόρων στη συνέχεια τα δέχτηκαν γιατί δεν μπορούσαν να κάνουν αλλιώς. Όταν όμως στα μεταπολιτευτικά χρόνια ο λαός στήνει οδοφράγματα και ανάβει φωτιές, τότε γίνεται προβοκάτορας και «ύποπτο» στοιχείο, γίνεται εχθρός τους γιατί πολεμάει το σύστημα τους, το σύστημα της καταπίεσης και της εκμετάλλευσης. Γιατί πολεμάει τη βία των αφεντικών και του κράτους.

Η ορμή του κόσμου και η αντιμετώπιση της βία των δυνάμεων καταστολής, ήταν κάτι το ασύγκριτο. Έφτανε να υπερφαλαγγίζει τις σιδερόφραχτες φάλαγγες των αστυνομικών. Έφτανε να αψηφά τον θάνατο ξεπερνούσε; κάθε συμβιβασμό και έβαζε τους στόχους του ανυποχώρητου λαϊκού αγώνα μέχρι την τελική νίκη. Δεν είναι λοιπόν ανεξήγητο το γεγονός, γιατί κατάληξε στις μέρες μας το Πολυτεχνείο να γιορτάζεται σαν Εθνική Εορτή με όλες τις διαστρεβλώσεις που το πραγματοποίησαν; «Χέρι που δεν μπορείς να το δαγκώσεις, καλύτερα να το φιλήσεις», λέει μια παροιμία. Κι αυτό κάνουν. Προσπαθούν φιλώντας το χέρι να του αλλάξουν το χρώμα. Και μέχρι ένα σημαντικό βαθμό το πέτυχαν. Και φτάνεις στις μέρες μας να βλέπεις θρήνους και μοιρολόγια για ανθρώπους που διάλεξαν έναν αγώνα όπου το κλάμα μπορεί να προέρχεται μόνο από τα δακρυγόνα. Κι έδωσαν ό,τι πιο πολύτιμο είχαν σ’ αυτό τον αγώνα, τη ζωή τους.

Λουλούδια και πανηγύρια, σουβλάκια και τυρόπιτες, φανταχτερά λόγια και υποχωρήσεις. Αυτά είναι που προσπαθούν να παρουσιάσουν σαν κληρονομιά του Πολυτεχνείου οι συμβιβασμένοι, οι υποτελείς στο σύστημα: οι συκοφάντες. Όλοι όσοι μ’ ένα όνομα λέγονται υποστηριχτές του συστήματος.

Εκεί που οι εξεγερμένοι στο Πολυτεχνείο έδειξαν ανυποχώρητοι, αυτοί υποχωρούν στην πρώτη απειλή της αστυνομίας. Χρησιμοποιούν τον αγώνα για διαπραγματεύσεις και εκλογικά κέρδη. Και κατάντησαν την επέτειο τέτοια που να ντρέπεσαι να πλησιάσεις. Όσο για το ότι αναφερθήκαμε ονομαστικά σε ορισμένες παρατάξεις είναι γιατί αυτές έκαναν το παν για να αλλάξουν την πραγματικότητα. Τα στοιχεία μιλούν μόνα τους. Δεν αναφερόμαστε βέβαια στα μέλη και τους οπαδούς τους που έδρασαν έξω από κάθε «γραμμή». Γιατί οι καταστάσεις επέβαλλαν μια τέτοια θετική στάση απ’ αυτούς. Δεν μιλάμε γι αυτούς που ενώ έγραφαν στους εξωτερικούς τοίχους του Πολυτεχνείου «ΖΗΤΩ ΤΟ ΚΚΕ» και «ΖΗΤΩ Η ΕΡΓΑΤΙΑ» πάλευαν και πέθαιναν κόντρα στη θέληση αυτού του κόμματος. Και γι αυτό σαν αμοιβή τους το κόμμα τους ονόμασε προβοκάτορες. Τα γεγονότα είναι μάρτυρες που δεν λένε ψέματα.

Όλη τη μέρα γίνεται έλεγχος στις ταυτότητες αυτών που μπαίνουν μέχρι το απόγευμα όπου η μαζική είσοδος κόσμου στο χτίριο κάνει αδύνατο ένα τέτοιο έλεγχο. Γίνεται προσπάθεια ελέγχου των συνθημάτων χωρίς επιτυχία. Μέσα στο Πολυτεχνείο λειτουργεί η υπηρεσία τύπου και ραδιοφώνου που συντάσσει και μεταδίδει τα δελτία των ανακοινώσεων. Η υπηρεσία συσιτίου, που φροντίζει για την καθημερινή παρασκευή φαγητού, το σερβίρισμα και την προμήθεια των απαραίτητων τροφίμων. Η υπηρεσία Νοσοκομείου που παρέχει ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Η υπηρεσία του υπνωτηρίου που φροντίζει για την ανάπαυση των κλεισμένων στο χτίριο. Η υπηρεσία καθαριότητος που φροντίζει για την καθαριότητα σ’ όλο το χτίριο. Η υπηρεσία Τάξεως που έχει την ευθύνη για τον έλεγχο της καταστάσεως εντός του Πολυτεχνείου, για την αλλαγή φρουρών στις πύλες και τα επίκαιρα σημεία των κτιρίων. Όλες οι υπηρεσίες υπάγονται σε μια Γραμματεία που ασχολείται με τρέχοντα θέματα. Κανένας δεν πληρώνει για ό,τι καταναλώνει στο εστιατόριο ή στις καντίνες. Γύρω στα μεσάνυχτα παραμένουν μέσα στο χτίριο γύρω στις 4-000 κόσμου και απ’ έξω διάφορες ομάδες που διαδηλώνουν.

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 16 ΝΟΕΜΒΡΗ

Στις 1 κλείνει το εστιατόριο. Στις 2 κλείνουν οι πόρτες του Πολυτεχνείου ενώ εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα λίγος κόσμος απέξω. Γίνονται προμήθειες σε τρόφιμα και άλλα είδη. Στις 3 αρχίζουν οι συνελεύσεις κατά σχολές.

Στη Συνέλευση της Νομικής γίνεται πρόταση για επαφές με την «Επιτροπή για την αποκατάσταση της Δημοκρατικής Νομιμότητας». Η πρόταση απορρίπτεται. Από το πρωί χιλιάδες λαού έχουν συγκεντρωθεί γύρω από το Πολυτεχνείο. Μέσα στο χτίριο γίνεται γενική καθαριότητα.

Στα κάγκελα φωνάζονται συνέχεια τα συνθήματα.

Η επιτροπή Τάξης αναλαμβάνει να καθαρίσει το χτίριο από χαφιέδες που έχουν μπει μέσα. Ομάδες εργατών αναλαβαίνουν κύρια αυτό το καθήκον.

Δίπλα στο Ραδιοφωνικό σταθμό του Πολυτεχνείου λειτουργούν και 4 ερασιτεχνικοί σταθμοί, ο ΡΣΟ, ο ΡΣ Κολλιότσου, ο ΡΣ Φυχικού και ο Πρώτος Βοηθητικός.

Πολλά Γυμνάσια μένουν άδεια ενώ οι μαθητές κατεβαίνουν στον χώρο του Πολυτεχνείου. Ο κόσμος ολοένα πληθαίνει. Στις 10 το πρωί γίνεται η οργανωμένη και με πανώ είσοδος 500 οικοδόμων στο χτίριο. Φωνάζεται με ενθουσιασμό το σύνθημα «ΟΙΚΟΔΟΜΟΙ – ΦΟΙΤΗΤΕΣ». Οι οικοδόμοι κατευθύνονται στην αίθουσα Γκίνη όπου συγκαλείται καινούργια συνέλευση. Μαζί με τους οικοδόμους μπαίνουν και πολλοί μαθητές.

Από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό του Πολυτεχνείου καλείται και πάλι ο λαός σε ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ενώ για τις 3:30 καλούνται οι δημοσιογράφοι για πρες-κόνφερανς από τη Συντονιστική Επιτροπή. Στο μεταξύ καταφθάνουν αγρότες από τα Μέγαρα και κρεμούν στα κάγκελα πανώ με το σύνθημα «ΑΥΤΗ Η ΓΗ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΗ ΜΑΣ».

Στις 3:30 έρχονται 25 δημοσιογράφοι ελληνικών εφημερίδων και ανταποκριτές ξένων πραχτορείων και εντύπων στην αίθουσα του χτιρίου της Σχολής Αρχιτεκτόνων. Στους φωτορεπόρτερς δεν επιτρέπεται να πάρουν φωτογραφίες στη διάρκεια της συνέντευξης αλλά και μετά το τέλος της για να μην πληροφορηθούν οι αρχές τα πρόσωπα που συντονίζουν τον αγώνα. Στη συνέντευξη δεν δόθηκαν απαντήσεις σε ερωτήσετς, αλλά διαβάστηκε μια ανακοίνωση. Μετά οι δημοσιογράφοι οδηγήθηκαν σε διάφορους χώρους. Προηγούμενα στη συνεδρίαση της εκλεγμένης Συντονιστικής Επιτροπής έχει μπει το θέμα για αποχώρηση από το Πολυτεχνείο και έχει απορριφθεί. Έχει απορριφθεί ακόμα και πρόταση στη διακήρυξη που πρότεινε τη συγκρότηση κυβέρνησης Εθνικής ενότητας απ’ όλα τα κόμματα, με ψήφους 7 κατά, 4 υπέρ. Την πρόταση είχαν κάνει μέλη του ΚΚΕ και ΚΚΕεσ.

Μέσα στο Πολυτεχνείο έχουν τοποθετηθεί άτομα με καθρέφτες για να εμποδίσουν το πάρσιμο φωτογραφιών από συνεργεία της ασφάλετας που έχουν εγκατασταθεί στα γύρω χτίρια και στο απέναντι Ξενοδοχείο. Το Δ.Σ. του Συλλόγου αρχιτεκτόνων στέλνει ψήφισμα συμπαράστασης. Μηνύματα συμπαράστασης στέλνουν οι διπλωματούχοι μηχανικοί, οι δικηγόροι της Θήβας, οι έλληνες του εξωτερικού, οι κάτοικοι του Σκαραμαγκά. Ψήφισμα βγάζουν και οι κλεισμένοι στο Πολυτεχνείο, οι κινηματογραφιστές, ηθοποιοί, και οι τεχνικοί της τηλεόρασης.

Το πλήθος έξω από το Πολυτεχνείο πυκνώνει συνέχεια. Το μεσημέρι όλοι οι δρόμοι γύρω από το Πολυτεχνείο, από τη Χαλκοκονδύλη ως τη Μάρνη σε ακτίνα 500 και πλέον μέτρων από το Μετσόβιο, έχουν καταληφθεί από πλήθη κόσμου. Σ’ αυτούς τους χώρους μοιράζονται χιλιάδες προκηρύξεις και τρυκ με αντικαθεστωτικά συνθήματα. Ο λαός προσφέρει τσιγάρα, χρήματα, τρόφιμα και λουλούδια.

Ο μεγάλος αριθμός των συγκεντρωμένων αναγκάζει από το πρωί τη διακοπή της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων. Από το πρωί συγκροτούνται διαδηλώσεις. Οι πρώτες απ’ αυτές έρχονται αντιμέτωπες με φράγμα αστυνομικών αλλά δεν γίνονται συγκρούσεις. Μέχρι τις 8 το βράδυ ο κόσμος γύρω από το Πολυτεχνείο ξεπερνάει τις 50.000.

Σττς 4:30 το απόγευμα γίνεται στην αίθουσα που συνεδριάζουν οι εργάτες, η πρώτη μαθητική συνέλευση. Αποφασίζεται το κατέβασμα όλων των Γυμνασίων σε γενική απεργία για την επόμενη μέρα. Πρόταση που γίνεται για να παραμείνει ο αγώνας των μαθητών σε μαθητικά πλαίσια απορρίπτεται. Στις 7 συνεδριάζει η εργατική συνέλευση με πάνω από 600 άτομα. Δημιουργείται προστριβή μεταξύ της επιτροπής των εργατών και της Συντονιστικής επιτροπής των φοιτητών από αιτία τη λογοκρισία που έγινε στη δεύτερη διακήρυξη της εργατικής συνέλευσης από τη συντονιστική επιτροπή των φοιτητών.

Από νωρίς το απόγευμα η κυκλοφορία από τα βόρεια προάστια προς το κέντρο γίνεται με δυσκολία. Από το ύψος των Αμπελοκήπων ήταν σχεδόν αδύνατη.

Λεωφορεία, τρόλεϋ, Ι.Χ., είχαν ακινητοποιηθεί από το ΧΙΛΤΟΝ και οι περισσότεροι επιβάτες κατέβαιναν και συνέχιζαν με τα πόδια προς το Σύνταγμα και άλλες κεντρικές περιοχές.

Στις 4:30 το απόγευμα έχουν αρχίσει οι συγκρούσεις. Σπουδαστές της Παντείου συμπλέκονται με την αστυνομία στου Μακρυγιάννη.

Στις 5, διαδηλωτές ξεκινούν από το Πολυτεχνείο, φτάνουν στην Κάνιγγος αλλά επιστρέφουν χωρίς επεισόδια.

Από τις 6, διαδηλωτές έχουν επιχειρήσει πολλές φορές να κάνουν πορεία προς το Σύνταγμα.

Στις 6:30 οι διαδηλωτές ανεβαίνοντας τη Σταδίου φτάνουν στην πλατεία Κλαυθμώνος όπου συγκρούονται με αστυνομικούς που βρίσκονται εκεί. Οι συμπλοκές είναι βίαιες. Τραυματίζονται πολλά άτομα και μαθαίνεται ότι τραυματίστηκαν 14 αστυνομικοί και 9 διαδηλωτές.

Οι συγκρούσεις γενικεύονται στα Χαυτεία, στην Πλατεία Ταχυδρομείου, στις παρόδους της Πανεπιστημίου, παντού. 300.000 κόσμου μάχονται σ’ όλη την έκταση της Αθήνας. Στις 7, άφθονα δακρυγόνα και καπνογόνα πέφτουν στο κέντρο της Αθήνας. Πολλά άτομα τραυματίζονται. Οι διαδηλωτές μεταφέρουν τους τραυματίες στο Πολυτεχνείο. Ο Ραδιοσταθμός ζητά φάρμακα, ιατρικά εργαλεία, γιατρούς και ασθενοφόρα.

Στις 8, αρχίζει η χρήση των δακρυγόνων μαζικά και αδιάκριτα, με εντολή του διευθυντή της αστυνομίας Αθηνών, Χριστολουκά, που ήταν επικεφαλής των αστυνομικών δυνάμεων. Οι διαδηλωτές που βρίσκονταν εκείνη τη στιγμή στα Χαυτεία, διαλύθηκαν. Ξαναγυρίζουν στην Πατησίων έξω από το Πολυτεχνείο, ενώ πολλοί σκορπίζουν στις παρόδους της Σταδίου και της Πανεπιστημίου, όπου η κυκλοφορία των αυτοκινήτων είχε διακοπεί νωρίτερα.

Αυτοκίνητα με αστυνομικούς ρίχνουν δακρυγόνα και πυροβολισμούς, καταδιώκοντας τους διαδηλωτές μέχρι τον Αγιο Παντελεήμονα Αχαρνών. Οι διαδηλωτές συγκεντρώνονται πάλι στην πλατεία Βάθης και στην πλατεία Εξαρχείων απ’ όπου όμως αναγκάζονται να φύγουν γιατί η αστυνομία συνέχιζε να ρίχνει δακρυγόνα.

Ο σταθμός Α’ Βοηθειών είναι γεμάτος από τραυματίες. Οι διαδηλωτές, που ανάμεσα τους είναι πολλοί μικροί μαθητές, εργάτες και οικοδόμοι ανάβουν φωτιές σε πολλούς δρόμους. Στις 8:30 μπαίνει στη συνέλευση των εργατών ένας οικοδόμος τραυματισμένος και ανακοινώνει ότι άρχισαν οι συγκρούσεις με τη φράση: «Έξω σκοτώνουν τ’ αδέλφια μας». Υπάρχουν ήδη 2 νεκροί. Ψηφίζεται η τρίτη διακήρυξη της συνέλευσης των εργατών του Πολυτεχνείου.

Φτιάχνονται ομάδες που στέλνονται στα σημεία των συγκρούσεων. Αλλες ομάδες θα έχουν σαν καθήκον να προπαγανδίσουν την Γενική Απεργία στους χώρους δουλειάς την επομένη.

Στις 9, οι διαδηλωτές στήνουν οδοφράγματα σε διάφορα σημεία κοντά στο Πολυτεχνείο. χρησιμοποιούν αυτοκίνητα, τρόλλεϋ, λεωφορεία, διάφορα αντικείμενα. Διαδηλωτές επιτίθενται στη Νομαρχία Αττικής στην Αιόλου 10 και την καταλαμβάνουν. Αλλοι διαδηλωτές πολιορκούν τα υπουργεία Παιδείας, Γεωργίας, Δικαιοσύνης, Κοινωνικών Υπηρεσιών και Δημοσίων Έργων.

Τα θέατρα και οι περισσότεροι κινηματογράφοι κάνουν από τα πράματα απεργία.

Στις 9:05, από τη γωνία Πατησίων και Πανεπιστημίου μπροστά από το κατάστημα Μαρινόπουλου, θωρακισμένο όχημα της αστυνομίας ρίχνει δακρυγόνα και κατευθύνεται αργά προς το Πολυτεχνείο.

Στις 9:10, πάνω από 1.500 διαδηλωτές εργάτες προχωρούν στην Πειραιώς με τα συνθήματα: «ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ», «ΚΑΤΩ ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ», «ΛΑΕ, ΛΑΕ Ή ΤΩΡΑ Ή ΠΟΤΕ». Επιτίθενται στο υποκατάστημα της Εμπορικής Τράπεζας στη διασταύρωση Πειραιώς και Θερμοπυλών σπάζοντας τα τζάμια και συγκρούονται με την αστυνομία.

Στις 9:15, 2.000 διαδηλωτές φωνάζοντας τα συνθήματα «ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ», «ΚΑΤΩ ΟΙ ΦΑΣΙΣΤΕΣ», «ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΛΑΕ», φτιάχνουν οδοφράγματα σ’ ό