Αλήθεια, πόσο εύκολο είναι να μπορέσουν τα παιδιά μας να καταλάβουν την αξία του χρήματος; Ανακαλύψτε το στις σελίδες που ακολουθούν!
- Μαμά, θα μου πάρεις αυτό το αυτοκινητάκι; Α! Κι έναν υπολογιστή σαν του Γιωργάκη! Και μια κούκλα σαν της Μαιρούλας!.. – Δεν έχουμε τόσα λεφτά, παιδί μου! – Ε, τότε ας «πάρουμε» και λεφτά για να έχουμε! Τα παιδιά μπορούν να αντιληφθούν από πολύ μικρή ηλικία ότι τα χρήματα βοηθούν στο να αποκτήσουμε κάποια αγαθά. Αυτό που θα πρέπει, όμως, να καταλάβουν είναι το πώς φτάνουν στα χέρια μας, ποια είναι η αξία τους και πώς θα πρέπει να τα διαχειριζόμαστε. Είναι λοιπόν στο χέρι μας να τα καθοδηγήσουμε σωστά, μέσα από συζητήσεις, παραδείγματα και παιχνίδια, ώστε να κατανοήσουν την έννοια του κουμπαρά και της αποταμίευσης, να τους δείξουμε, με λίγα λόγια, πώς να διαχειρίζονται σωστά το χαρτζιλίκι τους. Σίγουρα, δεν θα περπατήσουν μονομιάς στα μονοπάτια της Σοφοκλέους και της Wall Street, αλλά μπορούν κάλλιστα να μάθουν τον τρόπο για να κάνουν κι εκείνα το κουμάντο τους.
Μπαμπά, τι είναι τα λεφτά;
Πριν ξεκινήσουμε να μιλάμε στα παιδιά για τα χρήματα και τη σωστή τους διαχείριση, καλό θα ήταν να φτιάξουμε ένα σύντομο, αλλά περιεκτικό πλάνο στο μυαλό μας με το τι ακριβώς θα θέλαμε να μάθουν. Στόχος μας είναι να καταλάβουν πως τα χρήματα είναι ένα εργαλείο στα χέρια μας, το οποίο, αν χρησιμοποιηθεί σωστά, μπορεί να μας καλύψει τόσο τις βασικές μας ανάγκες (στέγη, τροφή, περίθαλψη, ένδυση), όσο και κάποιες επιθυμίες μας, όπως π.χ. ένα παιχνίδι, μια βόλτα στο λούνα παρκ, ένα τηλεκατευθυνόμενο αυτοκινητάκι. Η γνώση για όλα αυτά βρίσκεται στα χέρια μας. Μπορούμε λοιπόν να την περάσουμε στα παιδιά ξεκινώντας από κάποιες βασικές «χρηματικές έννοιες».
Έννοια 1η: ΕΡΓΑΣΙΑ
Τα αγαθά κόποις κτώνται!
Από νωρίς θα πρέπει τα μικρά μας να καταλάβουν πως τα λεφτά δεν πέφτουν από τον ουρανό, ούτε φυτρώνουν στα δέντρα. Για να κερδίσουμε κάποια χρήματα χρειάζεται να δουλέψουμε. Το παράδειγμα των γονιών, οι οποίοι κάθε μέρα πηγαίνουν στη δουλειά τους για να φέρουν χρήματα στο σπίτι –και κατ’ επέκταση γαλατάκι στο ψυγείο, φαγητό στην κατσαρόλα, ρουχαλάκια στη ντουλάπα και τα τόσα άλλα αγαθά που χρησιμοποιούμε στην καθημερινή μας ζωή– είναι ένας πολύ ζωντανός τρόπος για να κατανοήσουν τα παιδιά την πηγή παροχής των χρημάτων και τους τρόπους επένδυσής τους. Extra tip: Δεν είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί μια ανάλογη σχέση δοσοληψίας ανάμεσα στους γονείς και τα παιδιά για να γίνει η έννοια πιο κατανοητή. Αρκεί μια απλή συζήτηση.
Έννοια 2η: ΧΑΡΤΖΙΛΙΚΙ
Φασούλι το φασούλι, γεμίζει το σακούλι!
Δεν είναι λίγες οι φορές που τα παιδιά, από πολύ μικρά κιόλας, ενθουσιάζονται με το γλυκό κουδούνισμα των κερμάτων μέσα στο δικό τους πορτοφολάκι. Είναι αλήθεια ότι το χαρτζιλίκι συμβάλλει θετικά στην αυτοπεποίθηση των παιδιών, αφού και μέσω αυτού μπορούν μόνα τους να ανταποκριθούν σε κάποιες καθημερινές τους ανάγκες όπως π.χ. αγοράζοντας ένα κουλούρι ή ένα χυμό από το κυλικείο του σχολείου, τα βοηθά να εξασκούνται στους μαθηματικούς υπολογισμούς, να αξιολογούν τις ανάγκες τους, να είναι πιο οργανωτικά και, φυσικά, είναι το πρώτο σημαντικό βήμα ούτως ώστε να μάθουν μελλοντικά να αποταμιεύουν. Extra tip: Αποφασίζουμε –σύμφωνα πάντα με τις δυνατότητές μας, αλλά και τις ανάγκε» του παιδιού- το ποσό που μπορούμε να διαθέσουμε για το χαρτζιλίκι του, κάθε πότε θα του το δίνουμε (π.χ. κάθε μέρα, κάθε εβδομάδα, μία φορά το μήνα) και φροντίζουμε να είμαστε πάντοτε συνεπείς στις… υποχρεώσεις μας.
Έννοια 3η: ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗ
Αγάλι-αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι…
Ιδανική στιγμή για να κατανοήσει το μικρό μας την έννοια της αποταμίευσης είναι να του την εξηγήσουμε όταν θα μας ζητήσει να του αγοράσουμε ένα ακόμα αυτοκινητάκι, μία ακόμα κούκλα, γενικά ένα «ακόμα» παιχνιδάκι μεταξύ των τόσων που έχει. Αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε, λοιπόν, είναι να του δείξουμε σε κέρματα την αξία του παιχνιδιού που ζητάει και να το παροτρύνουμε να συγκεντρώσει τα χρήματα βάζοντας στην άκρη ένα μέρος από το χαρτζιλίκι του. Extra tip: Μέσω της αποταμίευσης τα παιδιά μαθαίνουν να βάζουν στόχους και να δουλεύουν για την πραγματοποίησή τους. Επίσης, γίνονται πιο υπομονετικά, επίμονα και γεύονται την επιτυχία κάθε φορά που αγγίζουν το στόχο τους.
Έννοια 4η: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ
Των φρονίμων τα παιδιά…
Ο μόνος τρόπος για να μάθει το παιδί να διαχειρίζεται σωστά το χαρτζιλίκι του είναι η σταθερή ανανέωσή του στον προκαθορισμένο χρόνο. Το ότι ξόδεψε μονομιάς τα χρήματα που του δώσαμε δεν είναι λόγος για να υποκύψουμε στα παρακαλετά του επιβραβεύοντας -εμμέσως πλην σαφώς- τη σπατάλη του δίνοντάς του έξτρα χρήματα. Η μόνη λύση, λοιπόν, στο πρόβλημά του θα πρέπει να είναι η αναμονή και… προσμονή για το επόμενο χαρτζιλίκι. Έτσι, θα μάθει να σκέφτεται πιο υπεύθυνα υπολογίζοντας καλύτερα τα έξοδά του βάσει των πραγματικών αναγκών του. Extra tip: Μια παραχώρηση που θα μπορούσαμε να κάνουμε είναι να επαναπροσδιορίσουμε το κάθε πότε θα του δίνουμε το χαρτζιλίκι, βοηθώντας το έτσι να οργανώσει καλύτερα τα έξοδά του. Π.χ., αντί για μία φορά το μήνα θα μπορούσαμε να του δίνουμε ένα ποσό κάθε εβδομάδα. Προσοχή: Το συνολικό ποσό του μήνα χωρισμένο σε εβδομάδες, όχι το ποσό του μήνα κάθε εβδομάδα!
Κάθε πράγμα στον καιρό του…
Κάθε φορά που ανοίγουμε το πορτοφόλι μας για να ρίξουμε ακόμα ένα ευρώ στο ηλεκτρικό αυτοκινητάκι, για να πάρουμε το παγωτό από το περίπτερο ή για να αγοράσουμε το πολυπόθητο παιχνίδι στο παιδί μας, εκείνο μας παρατηρεί. Επεξεργάζεται τις κινήσεις μας και συνδυάζει το άνοιγμα της τσάντας με την εμφάνιση των μαγικών νομισμάτων και εν συνεχεία με την πραγματοποίηση των επιθυμιών του. Ποια είναι όμως η ιδανική ηλικία για να μιλήσουμε στο παιδί μας για το χρήμα; Τι μπορεί να μάθει και πότε;
Από 3 έως 4 ετών: «Ξεχωρίζω τα νομίσματα» Η αλήθεια είναι πως τα παιδιά εύκολα μπορούν να μάθουν να αναγνωρίζουν το κάθε κέρμα και το κάθε χαρτονόμισμα. Αυτό που χρειάζεται λίγο χρόνο παραπάνω είναι το να μπορέσουν να κατανοήσουν την αξία τους. Από πολύ μικρή ηλικία, λοιπόν, είναι έτοιμα να καταφέρουν να ξεχωρίζουν τα χρήματα ως επί το πλείστον βάσει των χρωμάτων, των σχημάτων και των μεγεθών τους. Η παρατήρηση και η επανάληψη θα τα βοηθήσουν πολύ στο εγχείρημα αυτό. Ο καλύτερος τρόπος για να καταλάβουν τη χρησιμότητά τους ως μέσο ανταλλαγής, είναι αδιαμφισβήτητα τα παιχνίδια ρόλων. Πλαστικές ταμειακές μηχανές, ψεύτικα χαρτονομίσματα και κέρματα θα μας βοηθήσουν να στήσουμε το δικό μας μανάβικο, σούπερ μάρκετ ή κατάστημα ρούχων στο σπίτι και να επιδοθούμε σε ατέλειωτες, διασκεδαστικές αγοραπωλησίες! Tip: Φεύγοντας από το ψιλικατζίδικο της γειτονιάς μας, μπορούμε να δίνουμε κάποιες φορές τα χρήματα στα παιδιά ώστε να πληρώνουν εκείνα τα πράγματα που αγοράσαμε. Αν μάλιστα δούμε ότι τους αρέσει, μπορούμε να τους χαρίσουμε το πρώτο τους πορτοφολάκι για τα δικά τους λεφτά.
Από 5 έως 7 ετών: Μαμά, έχεις καθόλου ψιλά; Η ώρα για το πρώτο τους χαρτζιλίκι έχει φτάσει. Περνώντας την πόρτα του νηπιαγωγείου και του σχολείου καλό θα ήταν να έχουν ένα μικρό χαρτζιλικάκι για να μπορούν να αγοράσουν κάποιο σνακ, αλλά και για να αρχίζουν να εξοικειώνονται σιγά-σιγά με την έννοια του κουμπαρά και της αποταμίευσης. Έτσι, θα μπορούν να ξοδεύουν ένα ποσό για τις μικρές, καθημερινές τους ανάγκες και να μαζεύουν ένα άλλο για να αγοράσουν αργότερα ένα παιχνίδι ή ένα δώρο στη μαμά, τον μπαμπά ή σε κάποιο φίλο τους. Προχωρώντας από το νήπιο στο δημοτικό αρχίζουν να χρησιμοποιούν και κάποιες μαθηματικές πράξεις, πράγμα που κάνει τις οικονομικές συναλλαγές ακόμα πιο ενδιαφέρουσες. Tip: Ένας κουμπαράς (που δεν ανοίγει εύκολα) θα το βοηθήσει να κάνει τα πρώτα του βήματα στην αποταμίευση. Βάζουμε παρέα έναν προσιτό στόχο –π.χ. την αγορά ενός φτηνού παιχνιδιού ή ενός βιβλίου- και δεν ξεχνάμε να το επιβραβεύσουμε μόλις τον πετύχει.
Από 8 και πάνω: Αξιολογώ και… αγοράζω! Το παιδί μας είναι πλέον σε θέση να καταλάβει τη διαφορά μεταξύ ενός ακριβού κι ενός φτηνού αντικειμένου. Στόχος μας τώρα είναι να καταφέρει να διαχειρίζεται με σύνεση τα χρήματά του ξεχωρίζοντας τις ανάγκες από τις επιθυμίες του. Ένας τρόπος για να καλλιεργήσουμε το κομμάτι αυτό, είναι να ψωνίζουμε παρέα στο σούπερ μάρκετ αφού πρώτα έχουμε κάνει μια λίστα με αυτά που χρειαζόμαστε. Έτσι, το παιδί θα συνειδητοποιήσει πως δεν είναι δυνατό να κατεβάζουμε όλα τα πράγματα από τα ράφια. Χρειάζεται οργάνωση, πειθαρχία και –γιατί όχι– λίγη οικονομία στις αγορές μας. Πρώτα αξιολογούμε και μετά ψωνίζουμε: «Το χρειάζομαι πραγματικά αυτό που θέλω να αγοράσω; Φτάνουν τα χρήματά μου ή πρέπει να περιμένω λίγο ακόμα; Τα αξίζει τα λεφτά του ή μήπως θα μπορούσα να βρω κάτι καλύτερο και πιο οικονομικό;». Αυτό το σκεπτικό μπορούμε μάλιστα να το χρησιμοποιήσουμε για να αξιολογήσουμε παρέα τις διαφημίσεις της τηλεόρασης που συνήθως κάνουν τα παιδιά να θέλουν να αποκτήσουν τα πάντα. Tip: Μια πολύ καλή ιδέα θα ήταν να ανοίξουμε ένα λογαριασμό στο όνομα του παιδιού, στον οποίο θα μπορούμε να καταθέτουμε ένα μέρος από το μεγαλύτερο χαρτζιλίκι του παππού ή της γιαγιάς, από τα κάλαντα, κ.λπ.
Μια πρόκληση για μικρούς και μεγάλους
Δείτε την 31η Οκτώβρη – Παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης, σαν μια καλή αφορμή για να ξεκινήσετε να ταΐζετε το πήλινο γουρουνάκι σας. Προσπαθήστε να αποταμιεύετε ένα συμβολικό ποσό κάθε εβδομάδα –εσείς από το μισθό σας και τα παιδιά από το χαρτζιλίκι τους- το οποίο σε δύο, τρεις… έξι μήνες μπορεί να μεταμορφώσει το γουρουνάκι σε υπέροχα χριστουγεννιάτικα στολίδια, σε ένα μοναδικό αποκριάτικο πάρτι ή σε ένα απίθανο ποδήλατο για τσάρκες στα πάρκα της πόλης σας.
Πρότυπο, οι γονείς!
Μέσω της στάσης μας κατά τη διάρκεια απλών, καθημερινών δοσοληψιών –όπως για παράδειγμα τις έξυπνες αγορές που κάνουμε μαζί με τα παιδιά, την αποταμίευση στον οικογενειακό κουμπαρά, τη χρήση των χρημάτων μας για διασκέδαση σε λογικό πάντα πλαίσιο, ακόμα και την αναγνώριση μιας σπάταλης κίνησης, με στόχο την αποφυγή μελλοντικών αλόγιστων σπαταλών– μπορούμε να διδάξουμε στα παιδιά μας πολλά από τα «κομμάτια» της σωστής διαχείρισης των χρημάτων.
πηγή: www.myworld.gr