Δεν είμαι κριτικός θεάτρου, αλλά με ξάφνιασε ευχάριστα, το πόσο προσεγμένη ήταν όλη η παρουσίαση!

Γνωρίζοντας ότι πρόκειται για ερασιτέχνες, οι προσδοκίες μου ήταν μικρές. Μετά τα πρώτα 10 λεπτά όμως, κατάλαβα ότι τα παιδιά διαθέτουν στοιχεία επαγγελματισμού και είδα ότι όλοι γύρω ήταν καθηλωμένοι και παρακολουθούσαν κάθε λέξη και κίνηση χωρίς να ακούγεται ούτε ψίθυρος.

Κάθε λίγο σταματούσε η σιωπή των θεατών για να ακουστεί ένα αυθόρμητο αλλά και τρανταχτό γέλιο μιας και οι ερμηνείες όλων ήταν τόσο ζωντανές και παραστατικές. Ομολογώ ότι γέλασα με την καρδιά μου!

Το κείμενο δε, που στην ουσία είναι η σκιαγράφηση της πολιτικής υποκρισίας στη χώρα μας, παρ’ ότι γράφτηκε πολλά χρόνια πριν, είναι τόσο επίκαιρο, που μας κάνει να σκεφτούμε πως τελικά σ’ αυτή τη χώρα δεν αλλάζουν τα πράγματα, αλλά και τόσο και δηκτικό που μας θυμίζει πως με τον αυτοσαρκασμό μας, θα μπορέσουμε να ξορκίσουμε τα κακώς κείμενα.

Θα περάσετε καλά, ψέματα δε λέω!

Στα όρια του σατυρικού δράματος κινείται η παράσταση αυτή που έχει γράψει η Β. ∆ιακάκη. Όπως στους Ιχνευτές του Ευριπίδη, ο χορός των σατύρων προσπαθεί αποτυχημένα να βρει τα χαμένα βόδια του Ήλιου, έτσι κι εδώ οι ήρωες είναι γάλλοι αντιστασιακοί που με γιάφκα- ορμητήριο το υπόγειο της οδού Κοκό, προσπαθούν εξίσου αποτυχημένα να εξοντώσουν τη δικτάτορα Πτιφουρ Κομαντατουρ. Συνεχείς ανατροπές οδηγούν σε ένα απρόσμενο τέλος και μόνο αν πάτε υποψιασμένοι μπορεί να καταλάβετε που πάει το πράγμα… Οι πολύ ενδιαφέρουσες ερμηνείες των ηθοποιών πλάθουν ήρωες καρικατούρες και η φάρσα αναμειγνύεται με την κωμωδία χαρακτήρων και κυρίως-κυρίως με την παρωδία των κατασκοπευτικών έργων. Σημαντικό στοιχείο οι καλές ερμηνείες: η Ράσμι Σούκουλη στο ρόλο της σεξομανούς αρχηγού της ομάδας, Εκλαίρ Γκινιόλ, ο Θοδωρής Μπουζικάκος στο ρόλο του τριπλού πράκτορα Αμπελ Ο’ Φασούλ/Κόμη Μπουρλότωφ, η ∆έσποινα Νικητίδου ως Κροτίλδα Υ Περον, ο Γ. Παπασίνος ως Νούφαρο Μπιλ, ευαίσθητος οικολόγος γκέι πράκτορας κι η Λούσσα Μαρσέλου ως η αδίστακτη Πτιφούρ Κομαντατούρ. Οι καλές, συνεπείς ερμηνείες στα όρια της υπερβολής της κίνησης που δημιουργεί την καρικατούρα και οι συνεχείς ανατροπές στην εξέλιξη θα σας κάνουν να μη καταλάβετε πότε πέρασε η ώρα. Αλλά για να μη περάσετε το έργο ως επιφανειακό, κι απλοϊκό σας σημειώνουμε πως: η Ράσμι (ινδική λέξη, σημαίνει ηλιοτρόπιο-όπως εχει εξομολογηθει στο Ζουμπουλάκη στο Βήμα) Σούκουλη, επιστήθια φίλη της συγγραφέως, διδάσκει γιόγκα, ενώ η μητέρα της, Aischwarya Devi, έχει ιδρύσει κέντρο ράτζα γιόγκα στην Ελλάδα αφού πριν είχε μαθητεύει σε σημαντικούς δασκάλους σε ινδικά Ασραμ, με σημαντικότερο γκουρού τον Παραμαχάμσα Σατυανάντα που μια άλλη μαθήτριά του η Αυστραλή Σουάμι Σιβαμούρτι Σαρασουάτι ίδρυσε το Σατυανάντα Ασραμ στην Παιανία κι ήταν απ τις πρώτες που δίδαξαν γιόγκα στην Ελλάδα. Αλλά κι οι άλλες κοπέλες της παράστασης η ∆έσποινα Νικητίδου κι η Λούσσα Μαρσέλου έχουν ήδη μια αξιόλογη πορεία στο θέατρο και ιδιαίτερα καλές προοπτικές και για τη συνέχεια….

Σκηνοθ. Α. Λουδάρος

Ο Σαμ Σέπαρντ είναι από τους σημαντικούς σύγχρονους αβάντ γκαρντ αμερικανούς θεατρικούς συγγραφείς και σεναριογράφους. Η πρώτη μεγάλη επιτυχία του ήταν το σενάριο για το Zabriskie point. Στη συνέχεια γράφει ένα ακόμη σενάριο για μια πολύ μεγάλη ταινία του Βιμ Βέντερς, το: Παρίσι-Τέξας, και ακριβώς μετά ακολουθεί το Fool for love ένα θεατρικό του που το γυρίζει με πρωταγωνιστή τον ίδιο και συμπρωταγωνίστρια την Κιμ Μπάσιντσερ. Σε προσωπικό επίπεδο, η πρώτη μας επαφή μαζί του ήταν όταν πρωταγωνίστησε στην ταινία Bright Angel και τον απολαύσαμε να ερμηνεύει ένα δύσκολο ρόλο.
Στο ελληνικό θεατρικό ανέβασμα του Fool for love, αυτό το χειμώνα, στο θέατρο Κάππα, θα ζήσετε μια δυνατή, υψηλού επιπέδου, παράσταση με εξαιρετικές ερμηνείες.
Παρακολουθούμε ένα «ζευγάρι» και τη σχέση του, όπως ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια μας, μέσα από δυνατούς διάλογους, εντάσεις, εξάρσεις, συναίσθημα. Στο ρόλο του Έντι, o Άλκης Κούρκουλος, που όσο περνούν τα χρόνια ωριμάζει απίστευτα ως ηθοποιός, δίνει εδώ την απόλυτη ερμηνεία συγκρινόμενη ευθέως με αυτή του Σέπαρντ. Στο ρόλο της Μαίυ, η Χρ. Αλεξανιάν, διαφορετική από την Μπάσιντσερ αλλά κι εκείνη σε καλά επίπεδα. Οι άλλοι -ούτως ή άλλως δευτερεύοντες ρόλοι- περνούν σε χαμηλότερο επίπεδο όπως κι η σκηνοθεσία. Κείμενο κι ερμηνείες είναι που θα απολαύσετε, δηλαδή θέατρο.

Σκηνοθεσία : Αθ. Καραγιαννοπούλου

"33 φορές να φύγεις" (σ.σ. ΝΑ ΦΥΓΕΙΣ, ΝΑ ΦΥΓΕΙΣ, ΝΑ ΦΥΓΕΙΣ …)

Στην τέχνη δεν υπάρχουν θέσφατα. Και φυσικά η αντίληψη μιας παράστασης εξαρτάται από τις προσλαμβάνουσες του θεατή. Στην παράσταση του θεάτρου Διάνα θα μπορούσε ίσως κάποιος να μιλήσει για ένα νεανικό, εύκολο απλό, άμεσο έργο. Στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτα. Δεν είναι τίποτα, γιατί ακόμα και το κείμενο είναι ανύπαρκτο. Ίσως σε έναν νεαρής ηλικίας θεατή και με ελάχιστες εμπειρίες από θεατρικές παραστάσεις η παράσταση να αρέσει.  Αν όμως έχει δει -έστω και σε περιορισμένη κλίμακα- θέατρο τότε γρήγορα φεύγει τρέχοντας.
Είναι επίσης γνωστό πως οι θεατρικές παραστάσεις, όσο δουλεύονται και όσο περνά ο καιρός γίνονται ολοένα πιο καλές, και πιο δεμένες.

Η παράσταση στο θέατρο Διάνα έχει, ευθύς εξαρχής, πρόβλημα και όσο και να δεθεί δεν μοιάζει να μπορεί να πάει πουθενά. Μοιάζει με έναν ατελείωτο, χειρίστου είδους, αυτοσχεδιασμό από τη μεριά των δύο ηθοποιών. Δεν υπάρχει κάποιος κεντρικός πυρήνας, δεν υπάρχει ιδεολογικό υπόβαθρο και όλο το εγχείρημα μοιάζει με μια απλή φάρσα, στην οποία γίνεσαι, δυστυχώς, κοινωνός και μάλιστα, συμβάλεις να συνεχιστεί, αφού έχεις πληρώσει. Το έργο μοιάζει να γράφεται εκείνη τη στιγμή. Οι ήρωες είναι που επιζητούν, απεγνωσμένα, τις ανατροπές και οι ανατροπές δεν έρχονται, αφού το κείμενο είναι ανύπαρκτο. Αναζητείται το νόημα και νόημα δεν υπάρχει και ούτε και βγαίνει νόημα στο γιατί ανέβηκε αυτή η «παράσταση».

Ούτε κείμενο υπάρχει, σαν να έχουν ανέβει στη σκηνή και να λένε ό,τι τους κατέβει. Κάλλιστα, θα μπορούσε να βάλει κανείς δύο καλούς ηθοποιούς και να αυτοσχεδιάσουν καλά, τα ίδια πράγματα, αφού δοθούν από το σκηνοθέτη απλά κάποιες οδηγίες σχετικά με το θέμα (ποιό θέμα? Κύριος οίδε). Και αφού μιλάμε για το σκηνοθέτη, ο Κακλέας, σε αυτή την παράσταση μας απογοήτευσε. Συνήθως, οι παραστάσεις του είναι γεμάτες. Σκηνικά, κοστούμια, και πάντα η μουσική στο υπόβαθρο και σε κινηματογραφική συχνότητα. Στη συγκεκριμένη παράσταση τίποτα. Απλά, έως κακόγουστα, καθημερινά ρούχα – κοστούμια κι ένα απλό, καθημερινό δωμάτιο για σκηνικό. Η μουσική αραιά και πού και αδιάφορη. Ούτε όμως και για τις ερμηνείες έχει νόημα να μιλήσει κανείς, γιατί οι χαρακτήρες είναι τόσο απλοϊκοί και ρηχοί ώστε είναι εξίσου απλοϊκό το να ερμηνευτούν.
Φυσικά δεν είναι εκεί το θέμα. Αν το έργο είχε να πει κάτι, αν το κείμενο ήταν δυνατό, αυτά ίσως θα πέρναγαν σε δεύτερη μοίρα. Το έργο όμως δυστυχώς είναι ανύπαρκτο.

Μην το δείτε, σας παρακαλώ !!! Φάτε τα χρήματα των εισιτηρίων σας σε … στραγάλια … θα έχει πιο πολύ νόημα !!! Τα στραγάλια θα σας αφήσουν καλύτερη γεύση τελεία και παύλα.-

Στη βαθμολογίες, από τους θεατές του αθηνοράματος, το 60% εχει δώσει πάνω από 4 άστρα, (μέγιστο 5) και μόνο το 25% κάτω από 1 άστρο … Εννοείται, βέβαια, (και έτσι απλά το αναφέρω αυτό), πως όσοι βαθμολογούν έχουν λόγο να βαθμολογήσουν λόγω του πρόμο του καθε εργου….

πηγή: εγώ η ιδία … ΔΥΣΤΥΧΩΣ …

Θέατρο Διάνα
Τριάντα τρεις φορές να φύγεις.
(σ.σ. να φύγεις, να φύγεις…)
Κείμενο: Ν. Ποριώτης
Σκηνοθεσία: Γιάννης Κακλέας
Σκηνικά: Μ. Παντελιδάκης
Κοστούμια: Μ. Γαλετάκης.
Ερμηνεύουν: Άκης Σακελλάριου, Ελένη Ράντου.

Έρση Μαλικένζου, Ναταλία Τσαλίκη, "Η Βασίλισσα της Ομορφιάς"

Καταπληκτικό το κείμενο του Μάρτιν ΜακΝτόνα. Θίγει πολλαπλά ζητήματα και δίνει τροφή για σκέψεις και σχολιασμό … Πρόκειται εξάλλου για ένα αιχμηρό κομψοτέχνημα πάνω στο σκοτάδι της ανθρώπινης ύπαρξης, μια οδυνηρή συναισθηματική ελεγεία, ένα σπαρακτικό ντελίριο γύρω από τη συχνά εξευτελιστική ανάγκη για αληθινή επαφή.

Η σπουδαία, «Βασίλισσα της Ομορφιάς», του πολυτάλαντου, Μάρτιν Μακ Ντόνα, ευτυχεί στο θέμα των ηθοποιών, που, σε αντίθεση με τον κανόνα, βοηθούν την σκηνοθέτη και κάνει τον θεατή να παρακολουθεί την εξέλιξη απνευστί. Ανελέητη και συνταρακτική, αυτή η παράσταση, διαπλέκει θαυμαστά μια αδυσώπητη ένταση με ένα κατάμαυρο, φαρμακερό χιούμορ στα πλαίσια μιας εξοντωτικής οικογενειακής αντιπαράθεσης. Η Έρση Μαλικένζου, πολύπειρη, «κεντάει» ατάκα την ατάκα, μορφασμό τον μορφασμό, ανάσα την ανάσα.

Η Ναταλία Τσαλίκη, που για μένα ήταν η έκπληξη, δεν φοβάται να εκτεθεί και να τσαλακωθεί ενσαρκώνοντας το ρόλο της στερημένης κόρης.  Δίνει πραγματικό υποκριτικό ρεσιτάλ, θαρρείς και ο ρόλος της είναι βιωματικός. Πρόκειται για μια νατουραλιστική παράσταση, η οποία αν και «υστερεί» λίγο σκηνοθετικά, κερδίζει τον θεατή, μια και τελικά αφήνεται (ευτυχεί να αφήνεται) ολοκληρωτικά στις δύο τιτάνιες πρωταγωνίστριές του. Αυτή, άλλωστε είναι για μένα η μαγεία του Θεάτρου: η δουλειά είναι ομαδική και ο ένας έχει την δυνατότητα – ικανότητα να «καλύπτει» τον άλλον και έτσι ο θεατής, που ξέρει, να καταλαβαίνει την ατέλεια, αλλά να μην τον επηρεάζει αυτή η ατέλεια, σαν να είναι ευχής έργο …

Αυτό είναι η τέχνη … δεν είναι … «γοητευτική», όταν είναι άρτια … Αρτιότητα, βεβαίως υπάρχει στην απέριτη, αλλά και υπέροχη σκηνογραφία του αγαπημένου Γ. Πάτσα. Δείτε την παράσταση και το συζητάμε, όπως είπα στην αρχή το κείμενο είναι ιδανικό για κουβέντα και σχολιασμό …

Διάβασα για τον συγγραφέα: Όταν έγραψε την «Η Βασίλισσα της Ομορφιάς», ο ΜακΝτόνα, ήταν μόλις 26 ετών και ήταν το πρώτο του θεατρικό έργο και το συνέγραψε μέσα σε 8 ημέρες! Το 1998 παίζονταν ταυτόχρονα στο Λονδίνο τέσσερα δικά του θεατρικά έργα, πράγμα που είχε να συμβεί, κατά τον κριτικό της εφημερίδας ‘Guardian’, από την εποχή του Ουίλιαμ Σαίξπηρ.

Α ! και να μην ξεχάσω, για όσους δεν έχουν ξαναπάει στο Χυτήριο, ο χώρος είναι άψογος, αν και άκρως «γοητευτικός» !!!

πηγή: όλες οι αισθήσεις, εμού της ιδίας

Κοινωνικό του Μάρτιν ΜακΝτόνα Σκηνοθ.: Ν. Κοντούρη. Ερμηνεύουν: Έρ. Μαλικένζου, Ν. Τσαλίκη, Γ. Δάμπασης, Κ. Γαβαλάς. Μετάφρ.: Ερρ. Μπελιές. Σκην.-κοστ.: Γ. Πάτσας. Μουσ.: Δ. Ιατρόπουλος.

«Η αφόρητη και «λοξή» σχέση μιας ηλικιωμένης μητέρας και της γεροντοκόρης θυγατέρας της σε μια παράσταση προσεγμένη, ατμοσφαιρική, αν και ασύμβατη με το ύφος του τραγικωμικά «αγριεμένου» έργου.»

Ιάκωβος Ψαρράς

Ασχολούμενη με τις σαχλαμάρες των πολιτικάντιδων και άλλων … δεν έπεσε στην αντίληψή μου αυτή η μεγάλη απώλεια, ότι ο Eργάτης του θεάτρου και εξαιρετικά σεμνός άνθρωπος ,ο Iάκωβος Ψαρράς, «εφυγε» από τη ζωή σε ηλικία 70 ετών. Το μεσημέρι της Τρίτης, 21/11/2009, άφησε την τελευταία του πνοή σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, όπου είχε υποβληθεί σε εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς την Παρασκευή και έκτοτε νοσηλευόταν στην εντατική.
Mε σπουδές στη δραματική σχολή του Eθνικού Θεάτρου (καθηγητής υποκριτικής στην ίδια σχολή από το 1983), ο Iάκωβος Ψαρράς πρωτοεμφανίστηκε στο πλευρό του Aλέκου Aλεξανδράκη το 1957. Eκτοτε συνεργάστηκε με σημαντικά σχήματα και καλλιτέχνες: «Θέατρο Tέχνης» του Kαρόλου Kουν, Mουσούρη, Διαμαντόπουλο – Aλκαίου, Λαμπέτη, Ξανθόπουλο, Kωνσταντάρα, Xατζίσκο, Kούρκουλο, Mινωτή – Παξινού, Παπαμιχαήλ, Φυσσούν, Γεωργίτση – Aρβανίτη, Γκιωνάκη, Στυλιανοπούλου. Yπήρξε ιδρυτικό μέλος του «Aρματος Θέσπιδος» (1964) και βασικό στέλεχος του «Kρατικού Θεάτρου Bορείου Eλλάδος».
Aπό το 1976 έως το 1997 συνεργάστηκε με το «Eθνικό Θέατρο». Eίχε ευρεία γκάμα και έπαιξε από Aριστοφάνη, Mένανδρο, Xορτάτση, Kαμπανέλλη, Mπόγρη και Mανιώτη έως Kασόνα (θέατρο Bεάκη), Γκόγκολ, Iονέσκο, Σαίξπηρ, Tσέχοφ, Mπρεχτ, Mπέκετ. H τελευταία του εμφάνιση έγινε το καλοκαίρι στην «Aνδρομάχη» του Eυριπίδη, στον ρόλο του Πηλέα.
Kαλλιτέχνης χαμηλών τόνων, εσωστρεφής, ασχολήθηκε με το θέατρο για να ξεπεράσει τα «προσωπικά του άγχη, τις δειλίες, τις εσωστρέφειές του», όπως έλεγε.
Tο θέατρο «λίγο λίγο έχει φτάσει να με λυτρώνει, να ρέω, να βρίσκω αρμονία στον εαυτό μου. Ξαφνικά, με το που βρέθηκα στη σκηνή λύθηκα, μεγάλωσα, πήρα άλλες διαστάσεις, ελευθερώθηκα. Aυτή είναι η ευλογία του θεάτρου», σημείωνε.
Συμμετείχε σε πολλές κινηματογραφικές ταινίες: «O γίγας της Kυψέλης», «Tο πιο λαμπρό μπουζούκι», «H κραυγή μιας αθώας», «Oδύσσεια ενός ξεριζωμένου», «Φτωχογειτονιά αγάπη μου», «Ωρες αγάπης, ώρες πολέμου», «Eνας υπέροχος άνθρωπος», «Πώς καταντήσαμε, Σωτήρη», «O κύριος Σταθμάρχης», «Δικτάτωρ καλεί Θανάση», «H δίκη των δικαστών» κ.ά.
Eπαιξε πρωταγωνιστικούς ρόλους σε θεατρικά έργα στο «Θέατρο της Δευτέρας» της EPT, ενώ συμμετείχε και σε τηλεοπτικές σειρές («Στησιχόρου 73», «Mαντάμ Σουσού», «Eπικίνδυνα βήματα», «Oι Δίκαιοι», «Tο Σόι μας», «Tρίτο στεφάνι» κ.ά.).
Aσχολήθηκε με την ποίηση και ποιήματά του δημοσιεύτηκαν σε λογοτεχνικά περιοδικά και στην «Ποιητική Aνθολογία» του Aποστολίδη. Tο 1978 εκδόθηκε η ποιητική του συλλογή «Mνήμες». Eίχε δύο κόρες, μία από την πρώτη του σύζυγο την ηθοποιό Mαρούλα Pώτα, και μία από τη δεύτερη σύζυγό του, την επίσης ηθοποιό Iλιάνα Λαζαρίδου.

πηγή: http://new.e-go.gr/exodos/article.asp?catid=6473&subid=2&pubid=403554

Στα χρόνια του μεσοπολέμου, 421-415, μεταξύ της Αρχιδάμειου περιόδου και της Σικελικής εκστρατείας, οι Μήλειοι, το 416, αποστατούν από την Αθηναϊκή συμμαχία. Οι Αθηναίοι τους πολιορκούν και γρήγορα καταλαμβάνουν το νησί…Όλες οι γυναίκες και όλα τα παιδιά κάτω των 12 σέρνονται στη δουλεία. Οι άντρες και κάθε αγόρι πάνω από τα 12 σφαγιάζονται….

Αυτές τις αθλιότητες αναλογίζεται ο Ευριπίδης, και δεν μπορεί να τις ανεχτεί. Δεν τις ανέχεται ως βαρβαρότητες, αλλά κι απ την άλλη ξέρει πως τέτοιες συμπεριφορές οδηγούν σε αντίποινα. Αναλογίζεται τι θα συμβεί αν η Αθήνα χάσει τον πόλεμο. Γιατί ήδη οι ιαχές του φιλόδοξου Αλκιβιάδη για εκστρατεία στη Σικελία αρχίζουν να ηχούν…
Συνήθως ο Ευριπίδης χρηματοδοτείται από το δημόσιο και γράφει πολιτικά έργα που έχουν συγκεκριμένο πολιτικό στόχο. Ο Ίων δείχνει την κοινή καταγωγή των Αθηναίων με τους Σικυώνιους για να τους φέρουν με το μέρος τους, οι Ικέτιδες για να φέρουν τους Αργήτες στην Αθηναϊκή συμμαχία -αν και Πελοποννησιακή πόλη- κελεύσματα τάχα παλιών θεϊκών προφητειών. Αυτή τη φορά  γράφει τις Τρωάδες από δική του ανάγκη. Για να επαναφέρει τους συμπατριώτες του. Κι όταν εξιστορεί την μοίρα των Τρωαδίτισσων το έμπειρο μάτι βλέπει πια τις Μήλιες στην τραγική τους μοίρα. Το έργο λοιπόν γίνεται καταγγελία κατά της βάναυσης συμπεριφοράς στον πόλεμο- για να δείξει πως όλα έχουν τα όριά τους.

Έτσι η Εκάβη κυριαρχεί. Είναι η τραγική φιγούρα, είναι αυτή που εκφράζει το πάθος του λαού της. Εκεί πρέπει να δοθεί το βάρος της σκηνοθεσίας. Ένα άλλο ενδιαφέρον πρόσωπα είναι ο αγγελιαφόρος Ταλθύβιος. Που ο Ευριπίδης τον γεμίζει με συμπόνια και διακριτικό λόγο, λόγο που χρησιμοποιεί τον υπαινιγμό και το διφορούμενο για να απαλύνει τον πόνο.
Λοιπόν, η παράσταση του ΚΘΒΕ είναι πετυχημένη γιατί στο ανέβασμα σέβεται και τονίζει αυτά ακριβώς τα δύο στοιχεία. Με ένα συνεπές σκηνοθετικά εύρημα μεταφέρει τα γεγονότα της τραγωδίας σε σημερινούς πολέμους. «Μοιάζει σαν να κάνουμε ζωντανό ρεπορτάζ σε εμπόλεμη ζώνη» λέει η ίδια η Νικαίτη Κοντούρη. Ζευγάρι με τον σκηνογράφο Γιώργο Πάτσα, κάνει εκείνος τα σκηνικά σε ρεαλιστικούς τόνους, όμως τα ευρήματα σε σχέση με την καύση της Τροίας δεν του βγήκαν.
Το κυρίαρχο στοιχείο της παράστασης κι αυτό που κράτησαν οι περισσότεροι (και δίκαια) ήταν η εξαιρετική ερμηνεία της Πρωτοψάλτη ως Εκάβης, και σωστά αφού εκείνη πρέπει να τονιστεί. Ο Ταλθύβιος (Φ. Καστρης) δεν μεγαλούργησε αλλά ήταν πάντως σωστός, η Κασσάνδρα υποβαθμίστηκε-ένα σημείο αμφιλεγόμενο. Η μουσική απούσα-μοιρολόγια και τέτοια ακούσματα θα υπέβαλαν το ακροατήριο, θα δημιουργούσαν ατμόσφαιρα και συγκίνηση που γενικά έλειψε. Η πρωτότυπη ιδέα στο ανέβασμα δεν υπήρχε, δεν μπορεί κανείς την παράσταση να την χαρακτηρίσει πρόταση, η μεταφορά στη σύγχρονη εποχή έχει γίνει πια τετριμμένη.
Συνοπτικά, αξιοπρεπής πάντως παράσταση, με την Πρωτοψάλτη κυρίαρχη και τη σκηνοθεσία συνεπή χωρίς όμως υπερβάσεις….

πηγή: εγώ, η ιδία

Η Σπεράντζα Βρανά, μια απ’ τις πιο δημοφιλείς ηθοποιούς της επιθεώρησης αλλά και της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου, πέθανε τα ξημερώματα της Τρίτης  από ανακοπή καρδιάς σε ηλικία 77 ετών, ενώ κοιμόταν στο σπίτι της. Ένα τροχαίο ατύχημα που είχε στο πρόσφατο παρελθόν, είχε κλονίσει την υγεία της και την είχε καθηλώσει σε αναπηρικό καροτσάκι.

Το πραγματικό της όνομα ήταν Ελπίδα Χωματιανού ενώ γεννήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου του 1932 στο Μεσσολόγγι. Ξεκίνησε την καριέρα της σε μικρή ηλικία, όταν από τις αρχές της δεκαετίας του ’40 περιόδευε με «μπουλούκια» σε όλη την Ελλάδα.

Tη σφραγίδα της άφησε όμως στο δύσκολο είδος της επιθεώρησης, το οποίο αποτελούσε τη μεγάλη της αγάπη και το οποίο υπηρέτησε για περίπου 40 χρόνια.

Το  ντεμπούτο της στο κινηματογράφο έγινε το 1948 στην ταινία της Φίνος Φιλμ, «Έλα στο Θείο», δίπλα στον Νίκο Σταυρίδη. Από τότε συμμετείχε σε μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου όπως η «Κάλπικη Λίρα», «Γλέντι, Λεφτά και Αγάπη» και η «Ωραία των Αθηνών». Η τελευταία της εμφάνιση στο πανί ήταν μόλις το 1999, στο «Safe Sex» των Ρέππα-Παπαθανασίου.

Η Σπεράντζα Βρανά ξεδίπλωσε το πολυποίκιλο ταλέντο της και στο τραγούδι, όπου ερμήνευσε ορισμένα από τα πιο γνωστά ελληνικά κομμάτια, όπως τα «Αυτό το μάμπο το Μπραζιλέιρο», «Η Βαλίτσα» και το «Τραμ το Τελευταίο». Τα τελευταία χρόνια είχε κυκλοφορήσει μια σειρά βιβλίων που αναφέρονται στην ζωή και τις εμπειρίες της στο θέατρο, με σημαντικότερο το αυτοβιογραφικό «Τολμώ».

πηγή:

Και τώρα η ουσία του ποιά ήταν η Σπεράντζα Βρανά:

Προσωπικά δεν μου άρεσε, αλλά δεν μπορώ να της αρνηθώ την πηγαία της ειλικρίνεια και το πόσο είχε ευχαριστηθεί την ζωή της, αυτό την έκανε να τα λέει όλα «φάτσα φόρα» …

Στις 14 Οκτωβρίου, έπειτα από χρόνια σιωπής, η Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου ανοίγει τις πόρτες της στο κοινό. Ανανεωμένη, τεχνικά υπερσύγχρονη, γεμάτη μνήμες και θεατρικές προτάσεις, υποδέχεται τους θεατές στο εκ βάθρων ανακαινισμένο κτίριο Τσίλλερ. Με την ευκαιρία των εγκαινίων του κτιρίου Τσίλλερ, ο Δημήτρης Παπαϊωάννου -μαζί με τους Coti K., Ζάφο Ξαγοράρη, Αλέκο Γιάνναρο και Θάνο Παπαστεργίου- παρουσιάζει ένα έργο αξιοποιώντας απογυμνωμένους τους καινούργιους μηχανισμούς της Κεντρικής Σκηνής.

Εικοσιέξι ερμηνευτές μετρούν και αναμετρούνται με τις διαστάσεις και δυνατότητες του χώρου σε ένα ειδικά σχεδιασμένο έργο που δεν θα μπορεί να παρουσιαστεί πουθενά αλλού. Tο Πουθενά είναι ένα έργο για τον χώρο της θεατρικής σκηνής. Το χώρο-μηχανή που μεταβάλλεται διαρκώς και καθορίζεται από την ανθρώπινη παρουσία, για να σημαίνει αμέτρητους τόπους, ενώ έχει σχεδιαστεί για να είναι μη-τόπος, λέει ο Δημήτρης Παπαϊωάννου.

πηγή:

Έξω από το θεατρο Αθήναιον στην οδό Ακαδημίας, δεν γινόταν χαμός. Τα εισιτήρια όμως που έκοψα μια ώρα πριν από το ταμείο, ήταν από τα τελευταία. 5η σειρά, όλο δεξια. Μια σημαντική θέση.

Έπαιζε  στο καινούριο έργο της Λουλας Αναγνωστάκη «Διαμάντια και Μπλουζ».
Θυμάμαι ανεβήκαμε λίγα σκαλοπάτια, περάσαμε στο φουαγιέ όπου δέσποζαν αφίσες και φωτογραφίες του καλλιτεχνικού ζευγαριού,το μπαρ σε μια γωνία και στην ευθεία, η αίθουσα θεάτρου.Ενας αμφιθεατρικός χώρος,σαν μια μικρή Επίδαυρος.Ένας κύριος μας τακτοποίησε στις θέσεις μας, 5η σειρά, τέρμα δεξια.
Δίπλα μου ακριβώς, ένα τραπεζάκι, ένα φωτιστικό πάνω του,μια καρεκλα και νομιζω μια κορνίζα.
Ήταν μια γωνια, ένα μέρος όπου «έπαιζε» στην παρασταση και δεν το ήξερα. Πολλά από το εργο δεν θυμάμαι σήμερα. Μόνο γενικά. Μια οικογένεια με στενές σχέσεις και προδοσίες με μικρές καθημερινές μελαγχολίες, αλλά και εντάσεις απρόβλεπτες που τους απογειώνουν. Πρωταγωνίστρια η Άννα, μια ισχυρή προσωπικότητα, που όμως ξοδεύτηκε στο πουθενά.Επιθυμεί μια ήρεμη ζωή,αγαπά την τζαζ, τις συναυλιες, τις μυστικές συναντήσεις,τις μακρινές μοναχικές βόλτες,τις πρωινές ώρες όταν δεν μπορεί να κοιμηθεί.

Ντύνεται συνήθως απλά, προτιμά το άσπρο χρώμα,δεν φοράει κοσμήματα, πίνει αμέτρητους καφέδες και καπνίζει.

Μαζί με την Καρέζη παιζουν ο Κώστα Καζάκος, η Βάνα Πεφανη, η Αλεξάνδρα Παυλιδου,ο ΑνδρέαςΑνδρεοπουλος, η Μαρίκα Τζιραλιδου και ο Αίας Μανθοπουλος. Την σκηνοθεσία κανει ο Βασίλης Παπαβασιλειου.

Η Τζένη Καρέζη, ήταν η αγαπημένη μου ηθοποιός από τότε που άρχισα να βλέπω ελληνικό κινηματογραφο στην τηλεόραση.Της είχα απίστευτη αδυναμία και μου αρεσε τοσο στα κωμικα της,όσο και στα δραματικά της.

Ότι είχε γυρίσει αυτή η γυναίκα με εντυπωσίαζε ο τρόπος που τα ερμήνευε. Μια ταύτιση μοναδική και  νομιζω τα κατάφερνε τοσο καλά και στα δυο είδη.Πως μπορώ να την ξεχάσω μεταξύ άλλων,στα «Κόκκινα Φανάρια», στην «Λόλα», στο «Ενας Μεγάλος Έρωτας» ,http://tinyurl.com/mpub58, αλλά και στην «Μια τρελή Οικογένεια», στο «Δεσποινίς Διευθυντής»,στο «Κοροϊδάκι της Δεσποινίδος» και φυσικά στο «Τζένη-Τζένη».Είχα την τύχη να την δω στο θεατρο αρκετές φορές,αλλά πώς να ξεχάσω το σοκ που δέχτηκα,μικρούλης τότε, όταν έμπαινα μόνος μου στο θεατρο Χατζωκου για να την δω στο «Ποιος Φοβάται την Βιρτζίνια Γουλφ», η στην αλησμόνητη εκείνη παρασταση στο θεατρο Δασους να παιζει την Μήδεια.
Μεγαλες ταινίες, μεγαλες παραστάσεις.
Όπως και αυτή στα «Διαμαντια και μπλουζ».
Ειμαστε στα μισα.
Εχω ταυτιστεί με το εργο. Εχω δεθεί μαζί της.Την βλέπω τόση ώρα να κινείται πέρα, δώθε στην σκηνή.
Είναι άρρωστη και το ξέρουμε, παίρνει φάρμακα και αυτό φαίνεται πάνω της.Ίσως και να πονάει αλλά δεν το καταλαβαίνουμε.
Η φωνη της όμως, αυτή η υπέροχη χαρακτηριστική φωνη,δεν εχει αλλοιωθεί. Σε μια πράξη του έργου,  τραγουδάει ένα τραγούδι που εχει γραφτεί ειδικα για εκείνη.Το ερμηνεύει τοσο αισθαντικά, τοσο μοναδικά .Είναι εξαιρετική. Δεν χορταίνω να την βλέπω.
Σε μια σκηνή του έργου, έρχεται και κάθεται ακριβώς δίπλα μου, στο ένα μέτρο απόσταση. Κάθεται στο σαλονάκι. Με τη φορα που εχει, μουρχεται το άρωμα της. Ένα σχεδόν βαρύ άρωμα. θα το ελεγα «καλλιτεχνικό».Της πηγαινε.Της ταίριαζε.Και τώρα που το σκέφτομαι,έχω ακόμα την αίσθηση αυτού του αρώματος. Έκατσε δίπλα μου κάμποσο.Τοσο, όσο νομιζω χρειάστηκε ενας θαυμαστής τηςνα της περιεργαστεί και να την χαρεί από κοντά.Να δω αυτά τα υπέροχα ματια,να παρατηρήσω τις εκφρασεις της, το βλέμμα της, την ανάσα της.Ξανάρθε άλλη μια φορα σε εκείνη την γωνιά και έκατσε δίπλα μου.Άρεσε το εργο, αρεσε η Καρέζη, δεν θυμάμαι πόσες αυλαίες είχε.
Εκείνο το βράδυ αποθεώθηκε από το κατάμεστο Αθήναιον. Ήταν Σαββατο 30 Μαρτίου. Βραδινή.
Την επόμενη μερα, έδωσε την τελευταία της παρασταση γιατι εσπευσμένα εισήχθη στο νοσοκομείο λογω επιδείνωσης της κατάστασης της.

Την θυμάμαι τακτικά,χωρις να παρακολουθώ τις  ταινίες της.Την ξεχώριζα και την θαύμαζα πάντα.Ήμουν αυτό που λένε, Καρεζική. Βρισκόμουν σε διακοπές, όταν η Τζένη Καρέζη κατέληξε. Ήταν 27 Ιουλίου του 1992.
Στεναχωρήθηκα παρά πολύ.

Λόγια της ιδίας:

«Mε τα βάσανα, με τις χυδαιότητες, με τα άγχη και τις φτήνιες της, η ζωή μου αρέσει. Tη λατρεύω τη ζωή. Δεν θα τη βαρεθώ ποτέ. Kι εκατό χρόνων να πάω, θα θέλω να ζήσω κι άλλο, αρκεί να είμαι όρθια».

«Φοβάμαι ότι θα πεθάνω και δεν θα έχω προλάβει τίποτα. Kι αν κάτι με νοιάζει, δεν είναι ότι δεν είμαι πια είκοσι χρόνων, αλλά ότι μου μένουν λιγότερα χρόνια να ζήσω. Eίναι λίγα, τα χρόνια που μας δόθηκαν. Kαι τίποτα δεν με ταράζει περισσότερο από ένα θάνατο. Γιατί ένας θάνατος είναι κάτι το φοβερό. Kαι γι’ αυτόν που φεύγει αλλά και γι’ αυτούς που μένουν».

«Όλα φεύγουν, όλα απομακρύνονται και δεν ξέρεις πού πηγαίνουν. Δεν σε συντροφεύει, καμία επιτυχία, καμία Eπίδαυρος, κανένα «σπουδαία ηθοποιός», κανένα χειροκρότημα τη δύσκολη ώρα. Tην ώρα αυτή του κινδύνου, την κορυφαία στιγμή της ζωής σου, καταλαβαίνεις ότι αυτό που έχεις κερδίσει είναι η ανθρώπινη συμπαράσταση».

Αμέτρητες ταινίες και θεατρικές παραστάσεις, τα πιο υπέροχα μάτια του ελληνικού σινεμά, ευρεία γκάμα ρόλων και το απίστευτο ταλέντο της κάνουν τα λόγια του Καρυωτάκη να μοιάζουν λές και γράφτηκαν γι αυτήν:

«Κι ακόμα δεν μπόρεσα να καταλάβω
πώς μπορεί να πεθάνει μια γυναίκα που αγαπιέται.»

Πριν ακόμα ξεκινήσει η παράσταση, τα τραγούδια που ακούμε «λέγε με παλιόπαιδο, λέγε με αλήτη» «είμαι σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης» μάς προδιαθέτουν για το θέμα, όπου βλέπουμε σε μια εντυπωσιακά απέραντη σκηνή, πλημμυρισμένη με νερά ανάμεσα σε νεροποντές, αστραπές και μια υγρασία που μας πλησιάζει ευχάριστα, ένα αυθαίρετο να βουλιάζει παρασύροντας τα πάντα. Ο ιδιοκτήτης του σπιτιού, ο Οδυσσέας, που ήθελε μια στέγη πάνω από το κεφάλι του, αλλά βρέθηκε με μια στέγη κάτω από τα πόδια του εγκλωβισμένος στη σκεπή βλέπει τη ζωή του να περνάει από μπροστά του σαν κινηματογραφική ταινία και φιλοσοφεί. «Όταν φτάνεις στην απελπισία, φιλοσοφείς» λέει ο Λαζόπουλος, υποθέτοντας πως οι φιλόσοφοι γεννιούνται απελπισμένοι.
Πρόκειται για την ιστορία του Νεοέλληνα από το 1960 μέχρι σήμερα, τη διάλυση του εμείς και την άνοδο του εγώ, το πέρασμα στην διαφθορά. Όλα αυτά μέσα από έναν ήρωα βιολιστή με μέσον, αφού δεν ξέρει βιολί, όπως επίσης και πυροσβέστη που τον συναντάμε στην πυρκαγιά της Ζαχάρως, με δόλιους στόχους, ίδιους με εκείνους που καταστρώνει με την καλόγρια αδελφή του για το μοναστήρι της (το έργο νομίζω γράφτηκε πέρυσι).
Ατελείωτοι αλλά «έξυπνοι», κλισέ, μονόλογοι του Λαζόπουλου, με ένα χιούμορ λύτρωσης και απόγνωσης που φτάνει μέχρι και στο smiling depression για τους εύκολους – εγώ δεν είμαι εύκολη …  Η μουσική και οι στίχοι του Σταμάτη Κραουνάκη – «κάνε ένα βήμα, να κάνω το επόμενο» – δίνουν πολλούς πόντους στην επιτυχία (?) της «παράστασης», την ώρα που η Χρύσα Ρώπα, με κόκκινες γαλότσες προσπαθεί να κρατήσει την ζωή της που χάνεται.

Η Χρύσα Ρώπα ήταν εκπληκτική όπως πάντα, ότι και να της δώσεις να παίξει, κατά τη γνώμη μου, το κάνει καλύτερο, με όποιον σκηνοθέτη και να έχει, και ήταν αυτή που με έκανε να μην αποχωρήσω ψωροπερήφανα από την «παράσταση», την οποία βρήκα επιεικώς τετριμμένη. Η Χρύσα Ρώπα είναι ηθοποιός από τα γεννοφάσκια της, για αυτό, είναι θεατρική ηθοποιός και όχι show woman. Αναρωτιέμαι ποιά η διαφορά μεταξύ της Ντενίση με τον Λαζόπουλο, αφού και οι δύο, «παραστάσεις» υπερπαραγωγές ανεβάζουν,(βλαχοκαταστάσεις ευρείας καταναλώσεως – πούλμαν από την επαρχία έρχονται να τους δουν), ο καθένας με το στυλ του αλλά βασικά τα ίδια και τα ίδια. Για μένα και η Μιμή αλλά και ο Λάκης (όνομα και μη χωριό) είναι «έξυπνοι» εμπορικά και βλάκες καλλιτεχνικά και οι οι δύο και ακολουθούν πεπατημένες ο καθένας στον τομέα του. Τώρα γιατί πήγα? Γιατί η Θεία μου (sic) μου έκανε δώρο το εισιτήριο, το οποίο ήταν και πανάκριβο, εξαιτίας … η υπερπαραγωγή  !!

Ήταν ένα απόλυτα τηλεοπτικό προϊόν που δεν είχε καμία σχέση με τη μαγεία του θεάτρου. Είχε εντυπωσιακά σκηνικά, αλλά όταν κανείς έχει δει την Λυδία Κονιόρδου να παίζει την «Φόνισσα» του Παπαδιαμάντη, φορώντας μια «προβιά» και έχοντας για σκηνικά άχυρα και ένα παγκάκι, όλα τα Λαζοπουλικά κλπ θυμίζουν σούπερ μάρκετ – Δελφινάριο.

Ο Λαζόπουλος έπαιξε όλα τα χαρτιά του, έβαλε ό,τι συνταγές και μαντζούνια ήξερε ότι πιάνουν και … έπιασαν στο ευρύ κοινό. Εγώ δεν είμαι το «ευρύ κοινό», δεν μου αρέσουν τα κείμενα που μου «δείχνουν με το δάχτυλο» που δίνουν έτοιμα στο πιάτο, μασημένα «ηθικά διδάγματα», έτσι και αλλιώς δεν μου αρέσουν τα ηθικά διδάγματα, πόσο μάλλον όταν μου «δίνονται» τόσο χονδροειδώς, δεν μου δίνει κανείς την ευκαιρία να επεξεργαστώ τίποτα …

Δεν μπορώ να πω «πηγαίνετε να το δείτε» ή «μην πάτε», εγώ αν είχα την δυνατότητα θα τα έβλεπα όλα. Είδα και αυτό λοιπόν και απλά λέω τις σκέψεις μου … Δεν μου άφησε τίποτα παραπάνω ή παρακάτω από αυτό που περίμενα …. Εγώ αυτό δεν το θεωρώ «θέατρο», δεν έχω λέξη για να το αποκαλέσω αλλά θέατρο … όχι δεν είναι και λυπάμαι που ως post θα μπει η στο «θετρολαγνεία» ή στο «τέχνες», δεν κολλάει ούτε με την μία κατηγορία και σίγουρα ούτε με την άλλη, αλλά … αυτά έχει η ριμάδα η ζωή …, ε όχι δα, δεν θα πω ριμάδα τη ζωή για τον «βιοπαλαιστή στη στέγη», η ζωή απλά. Βάλτε παρακαλώ κατηγορία «θέατρο – σούπερ μάρκετ» …

Υ.Γ.: για μην είμαι άδικη οφείλω να δώσω κρέντιτ στον «Λάκη» για το θεατρικό του «Η Κυριακή των Παπουτσιών» που ήταν μια χαρά …

πηγή

Έφυγε από την ζωή η Αλέκα Παϊζη, πλήρης ημερών, στα 90 της χρόνια, μια σπουδαία γυναίκα, αγωνίστρια, «ακτιβίστρια» (αν και τον όρο τον είχε στο πετσί της πολύ πριν γίνει δόκιμος, με την στάση της ζωής της) και ηθοποιός, κατ’ επάγγελμα αλλά και κατά κυριολεξία.

Παραθέτω μια συνέντευξη, που είχε δώσει στην Κατερίνα Κόμητα, τον Ιούνιο του 2008:

Γοητευτική, με αίσθηση του χιούμορ, που τη διατηρεί ακόμα κι όταν μιλά για τους δύσκολους καιρούς της Κατοχής και, αργότερα, της εξορίας, αλλά και με τόνους θετικής ενέργειας, ζωντάνιας και αμείωτου ενθουσιασμού για το θέατρο -παρά τις έξι δεκαετίες της στο σανίδι-, η Αλέκα Παΐζη δεν φαίνεται να το βάζει κάτω μπροστά σε καμία πρόκληση, ούτε καν σε αυτή του χρόνου. Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε, μιλά για αγαπημένους ανθρώπους, για τόπους και για εμπειρίες αλλά, κυρίως, για την απόλαυση του να αφήνεσαι να απορροφηθείς από τη ζωή. Την απόλαυση του να περπατάς όλο το δρόμο, του να πηγαίνεις παρακάτω.

Κυρία Παΐζη, έχετε ζήσει μια αρκετά ταραχώδη ζωή…
Τα βάσανα άρχισαν από νωρίς, αυτό είναι αλήθεια. Ο πατέρας μου ήταν καπνοβιομήχανος και δεν μας έλειπαν οι ανέσεις. Το μονοπώλιο του καπνού, βέβαια, τ’ άλλαξε όλα: ο Παπαστράτος αγόρασε τις καπνοβιομηχανικές εταιρείες και εμείς μπήκαμε σε περιπέτειες. Ο πατέρας μου, με την αποζημίωση που πήρε, προσπάθησε να ορθοποδήσει κάνοντας διάφορες δουλειές. Δεν τα κατάφερε. Η Κατοχή μάς ανάγκασε να φάμε τις οικονομίες μας ώσπου τελικά μείναμε στον άσσο. Κι έτσι, βγαίνοντας στο θέατρο το 1942, δεν είχα τίποτα.

Πεινάσατε στην Κατοχή;
Βέβαια. Όλοι οι καλλιτέχνες του Εθνικού πεινάσαμε επί Κατοχής. Θυμάμαι ότι είχαμε δύο παραστάσεις τη μέρα και μας δίνανε μόνο ένα μικρό φλιτζανάκι του καφέ με τη μικρή μικρή μαύρη σταφίδα κι ένα κομματάκι παστέλι. Εγώ εκείνη την περίοδο είχα πάθει αβιταμίνωση. Μετά ήρθαν τα συσσίτια με τα φασόλια που είχαν δυο σταγόνες λάδι….

Είναι αλήθεια πως το άδειο στομάχι οδηγεί στην πολιτικοποίηση;
Πιθανόν, γιατί όχι; Ιδιαίτερα όταν η πείνα έρχεται νωρίς… Ο πατέρας μου δεν ενδιαφερόταν για την πολιτική, εγώ και τα αδέρφια μου όμως ήμασταν όλοι αριστεροί. Δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Βρεθήκαμε μέσα στον αναβρασμό… Ξέρεις πως στη διάρκεια της Κατοχής τυπώθηκε στο σπίτι μου ο πρώτος «Ριζοσπάστης»; Ήταν στο σπίτι του πρώτου μου άνδρα, στην Αγία Ελεούσα, μια γειτονιά αραιοκατοικημένη, ό,τι πρέπει για μυστικότητες. Η οργάνωση έφερε στο σπίτι έναν νεαρό Αρμένη τυπογράφο κι ένα τεράστιο μηχάνημα με δυο πλάκες. Παλεύαμε μέρα-νύχτα να το κάνουμε να δουλέψει σωστά, αλλά όλες οι προσπάθειες απέβαιναν άκαρπες· το μηχάνημα δεν τύπωνε, έβγαζε χαρτιά γεμάτα μουντζούρες, κι εγώ τα έκαιγα στο πλυσταριό. Και ξαφνικά, μια μέρα τα γράμματα βγήκαν καθαρά! Δεν φαντάζεσαι τη χαρά μου. Ήταν ο πρώτος «Ριζοσπάστης», κι είχε μέγεθος τετραδίου. Μετά βέβαια, αρχίσαμε να ανησυχούμε για όλα εκείνα τα μηχανήματα. Αποφασίσαμε να θάψουμε το τυπογραφικό μηχάνημα και ό,τι άλλο είχαμε χρησιμοποιήσει στον κήπο. Κάποια άλλα, που είχαν ξεχαστεί μέσα στο σπίτι, τα κρύψαμε σε διάφορα σημεία, ακόμα και κάτω από το πιάνο. Αργότερα, όταν αναγκαστήκαμε να πουλήσουμε το σπίτι για να αγοράσουμε τρόφιμα, αναρωτιόμουν αν οι καινούριοι ένοικοι τ’ ανακάλυψαν, προσπαθώντας να φυτέψουν κανά δεντράκι… Πάντως δεν μας μαρτύρησε κανείς.

Εκτός από την παράνομη δράση σας στα χρόνια της Κατοχής, είχατε και το θέατρο…
Το θέατρο είναι μέσα στον άνθρωπο. Από παιδιά παίζουμε κάτι, παριστάνουμε κάτι. Όταν έδωσα εξετάσεις στο Εθνικό, δεν ήμουν αποφασισμένη ότι ήταν αυτό που ήθελα να κάνω στη ζωή μου. Βρέθηκα, όμως, εκεί, με τον Αλέξη Δαμιανό και τη Μελίνα Μερκούρη, σε εκείνα τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής. Στις τελικές εξετάσεις, η Μελίνα ανησυχούσε για το ότι δεν είχα κάτι καλό να φορέσω και μου έστειλε τη μαμά της με μια αρμαθιά φουστάνια. Εγώ δεν υπέκυψα. Έραψα στη μοδίστρα της γειτονιάς τη δική μου φορεσιά – όχι βασίλισσας, όπως των άλλων, αλλά ακολούθου. Αρχικά είχαμε μια πολύ καλή σχέση με τη Μελίνα. Μετά, όμως, απομακρυνθήκαμε, γιατί εγώ ανακατεύτηκα πολύ με τα πολιτικά.

Περιμένατε πολύ για τον πρώτο ρόλο;
Τότε, στο Εθνικό προσλαμβάνανε έναν-δυο από τους τελειόφοιτους της Σχολής. Στις εξετάσεις, λοιπόν, πίστεψαν ότι είμαι καλή και με προσλάβανε. Έπαιξα αμέσως και καλά πράγματα. Είχα μάλιστα καλές κριτικές και από τους Γερμανούς, που ήταν ιδιαιτέρως θεατρόφιλοι, κι εκείνη την εποχή έβγαζαν εφημερίδα με κριτική στήλη. Αργότερα, όταν πλάκωσε ο εμφύλιος, έφυγα και δούλεψα στους «Ενωμένους καλλιτέχνες», έναν αριστερό θίασο που δημιουργήθηκε εκείνη την εποχή. Εκεί δούλεψα για αρκετά χρόνια.

Φιλάρεσκη και στην εξορία…

Η εξορία πώς ήρθε;
Ένα πρωί, αξημέρωτα, ήρθαν στο πατρικό μου να με πάρουν. Εγώ σε όλη την Κατοχή και, παρά την έλλειψη ανέσεων, πλενόμουν καθημερινά στο πλυσταριό της μαμάς μου, με μια γκαζιέρα κι ένα κατσαρόλι. Δυστυχώς, εκείνη την ημέρα ήρθαν χωρίς να έχω προλάβει να πλυθώ, πρόλαβα όμως να βάλω ένα ένα κολιέ από κοράλλια κι ένα φόρεμα με κοραλί λουλούδια. Ήμουν πάντα φιλάρεσκη… Έτσι έγινε η πρώτη μου ανάκριση. Μετά με στείλανε εξορία. Έμεινα κάπου τρία χρόνια στο Τρίκερι και στο Μακρονήσι. Η εξορία βέβαια δεν τέλειωσε ποτέ. Ήμουν αδειούχος εξόριστος όλη μου τη ζωή, μέχρι που ήρθε η χούντα και μπόρεσα να φύγω στο εξωτερικό.

Τι θυμάστε απ’ αυτή την εμπειρία;
Η μεταφορά στο Μακρονήσι ήταν τραγική. Είχαν προηγηθεί απειλές, εξαντλητικά καψόνια, μηνύματα ότι πάμε στο θάνατο. Στο νησί γίνονταν πράγματα φοβερά. Ταλαιπωρίες σωματικές, ύπουλη εξόντωση. Τη μέρα που έγινε η οργανωμένη επίθεση στον καταυλισμό των γυναικών, ούρλιαζαν οι ντουντούκες από τα ξημερώματα, με απειλές για το τι θα μας έβρισκε αν δεν υπογράφαμε. Εκείνη τη μέρα έγιναν εγκεφαλικές διασείσεις, έσπασαν σπονδυλικές στήλες, γέμισαν τα λεωφορεία τραυματισμένες. Θυμάμαι μια κοπέλα που ούρλιαζε όλη νύχτα: «Χτυπάτε, χτυπάτε, χτυπάτε, χτυπάτε, φασίστες… Ποιον να αποκηρύξω μωρέ; Το αίμα του αδερφού μου;». Γιατί βέβαια στο Μακρονήσι βρέθηκαν και κοπέλες που εξορίστηκαν μόνο και μόνο επειδή είχαν έναν αδερφό αντάρτη, για παράδειγμα. Ναι, ήταν άσχημα τα πράγματα τότε.

«Η τέχνη είναι τσαχπίνα, σου ξεφεύγει»

Επιστρέφοντας στο θέατρο… Από τους ρόλους που παίξατε, ξεχωρίζετε κάποιους;
Όλα τα παιδιά μας τα αγαπάμε το ίδιο. Άλλωστε, κανένας ρόλος δεν έχει τέλος. Απλώς φτάνεις σε ένα σημείο που λες: μέχρι εδώ· τόσο το μπόρεσα. Γιατί η τέχνη είναι τσαχπίνα πολύ, είναι μεγάλη μπερμπάντισσα· σου ξεφεύγει, δεν τελειώνει ποτέ.

Ποια είναι η βαθύτερη αιτία που σπρώχνει κάποιον να ασχοληθεί με την τέχνη;
Πιστεύω ότι το κάνεις γιατί σου αρέσει, και όχι για να δοξαστείς. Κανείς δεν αρνείται, βέβαια, τη δόξα, όμως τα πράγματα αυτά ξεκινούν από αγάπη, από ευχαρίστηση. Τους αγαπούσα τους ρόλους μου.

Υπάρχει κάποιος ρόλος που ονειρευτήκατε να παίξετε και δεν έτυχε; Έχετε κάποιο καλλιτεχνικό απωθημένο;
Τέτοια συναισθήματα δεν έχω. Μακάρι να έχω παίξει πολύ καλά τους ρόλους που έπαιξα.

Είδατε το επάγγελμα του ηθοποιού να αλλάζει με τα χρόνια;
Στο επάγγελμα του ηθοποιού υπήρχε πάντα και εξακολουθεί να υπάρχει κρίση. Η δουλειά αυτή απαιτεί πολλές ώρες εργασίας, και κάνοντάς την δεν είσαι ποτέ εξασφαλισμένος. Αυτά είναι πράγματα που δεν θα αλλάξουν ποτέ. Βεβαίως, με τα ταμεία των Κρατικών Θεάτρων έχεις μια οικονομική εξασφάλιση, η οποία όμως μπορεί να είναι και επικίνδυνη· δηλαδή, να μην είσαι ευχαριστημένος και να παραμένεις μόνο και μόνο γιατί έχεις εξασφαλίσει το ψωμί σου. Με τους αγώνες των ηθοποιών και την ύπαρξη του σωματείου έχουμε κερδίσει, φυσικά, ορισμένα πράγματα, αλλά η ανεργία είναι ανεργία…

«Για το κοινό παίζουμε, δεν κάνουμε το χόμπι μας»

Τι είναι αυτό που σας έκανε να φτάσετε μέχρι εδώ; Το ταλέντο;
Απλώς μου αρέσει αυτό που κάνω. Δεν έχω να πω τίποτα άλλο. Επίσης αυτό που πάντα ήθελα και επιδίωκα είναι να βρίσκομαι σε χώρους όπου δουλεύουν πραγματικά, με ανθρώπους με τους οποίους μπορώ να συνεργαστώ, χωρίς… υπόγεια ρεύματα. Βοηθιέσαι πολύ όταν οι άλλοι με τους οποίους συνεργάζεσαι λειτουργούν συναδελφικά. Γιατί σ’ αυτή τη δουλειά έχεις μεγάλη ανάγκη τον άλλον. Θα μου πεις, όλοι έχουν ανάγκη τους άλλους… Όμως δεν είναι έτσι. Για παράδειγμα, ο ζωγράφος κάποια στιγμή θα μείνει μόνος με το αντικείμενό του. Εμείς, από την ώρα που μπαίνουμε στο θέατρο, τους έχουμε ανάγκη όλους: από το συνάδελφο ηθοποιό μέχρι το θυρωρό.

Ποιο ρόλο λέτε ότι παίζει το κοινό σε μια παράσταση;
Νομίζω ότι κανείς δεν παίζει αμέτοχος από το κοινό. Γι’ αυτό παίζουμε. Αλλιώς θα κάναμε το χόμπι μας μεταξύ μας. Απευθυνόμαστε στον κόσμο και τον έχουμε ανάγκη, αλλά όχι στο βαθμό που να κάνουμε πράγματα μόνο και μόνο για να αρέσουμε. Το όμορφο είναι ότι όταν επικοινωνείς με τον κόσμο, το πιάνεις, είναι κάτι που αιωρείται. Κι αυτή η επαφή προσφέρει μεγάλη ικανοποίηση.

Νιώσατε ποτέ ότι σας απορρόφησε η τέχνη σε βαθμό που να το μετανιώσετε;

Η ζωή με απορρόφησε, όπως όλους τους ανθρώπους. Ο δρόμος, για να το πω διαφορετικά. Μωρό ακόμα, έβλεπα ότι υπήρχε μια πόρτα, κι από κει μπαινόβγαιναν πολλοί. Έτσι μια μέρα την πέρασα κι εγώ αυτή την πόρτα, και ξέρεις πού έφτασα; Στα τείχη της πόλεως· εκεί όπου τελειώνει το Ηράκλειο… Οι γονείς μου είχαν βέβαια πεθάνει από την αγωνία τους, μ’ έψαχναν σαν τρελοί, μέχρι που βάλανε έναν ντελάλη να φωνάζει με την ντουντούκα: «Χάσαμε ένα παιδί! Χάσαμε ένα παιδί!». Όταν με βρήκαν, κρατούσα το ένα μου παπούτσι στο χέρι. Φαίνεται πως με είχε πονέσει και γι’ αυτό το είχα βγάλει. Πού πήγαινα, ποιος ξέρει… Απλώς περπατούσα. Από τότε, λοιπόν, φαινόταν πως θα περπατήσω πολύ στη ζωή μου…

Πριν από λίγους μήνες ποζάρατε γυμνή για το γνωστό λεύκωμα του Τάκη Διαμαντόπουλου. Δεδομένης της ηλικίας σας, το είδατε σαν μια πρόκληση;
Ο Διαμαντόπουλος είναι ένας πολύ καλός καλλιτέχνης και πολύ καλός συνεργάτης. Μου έκανε την πρόταση και δέχτηκα. Γιατί όχι; Δεν έχω μελαγχολήσει με την ηλικία μου. Δεν εχθρεύομαι το πρόσωπό μου και την παρουσία μου. Μια χαρά είμαι, δόξα τω θεώ. Δεν είχα ποτέ πρόβλημα με την εμφάνισή μου, ούτε ως κορίτσι ούτε ως γυναίκα. Άρεσα πάντα, και τώρα ακόμα νομίζω πως οι άνθρωποι με βλέπουν ευχάριστα, δεν τους απωθώ. Δεν είπα ποτέ «αχ! να ήμουνα 15 χρονώ». Άλλωστε, ακόμα και η σωματική έλξη για το άλλο φύλο έχει τη δική της διάρκεια σε όλες τις ηλικίες –με διακυμάνσεις βέβαια– και τη δική της διαδρομή. Το σεξουαλικό είναι ένα πράγμα διάχυτο. Τα πάντα είναι σεξουαλικά τελικά, ένα χέρι που έχει συνηθίσει να ακουμπά και να το ακουμπούν… όλα αυτά είναι επικοινωνίες που έχουν επίδραση στο σώμα. Το σώμα αναπνέει, δεν είναι αμέτοχο. Δεν έχει πάψει η εκτίμησή μου σε αυτά τα θέματα, και η ανθρώπινη παρουσία για μένα εξακολουθεί να έχει μεγάλη σημασία. Γι’ αυτό, δεν ανησυχώ για την εμφάνισή μου… Ούτε για το θάνατο ανησυχώ.

Θεατρικό μανιφέστο 
κατά της ανθρώπινης ανοησίας

Η Αλέκα Παΐζη πρωταγωνιστεί αυτό το καλοκαίρι, στο έργο «Ιστορίες από το δάσος της Βιέννης», μια συμπαραγωγή του Εθνικού Θεάτρου με το Φεστιβάλ Αθηνών, σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά, που ανεβαίνει από τις 27 έως τις 30 Ιουνίου στην Πειραιώς 260. Η ίδια δηλώνει ότι «ως η μοναδική αρχαία του θιάσου χαίρεται να συνεργάζεται με τα νεαρότερα μέλη του θιάσου που «είναι πολύ καλά παιδιά και πολύ δουλευταράδες». Υποδύεται το ρόλο της γιαγιάς, σε ένα έργο «πολύ ενδιαφέρον και απαιτητικό», όπως η ίδια το χαρακτηρίζει και υπό την σκηνοθετική μπαγκέτα «ενός πολύ ακριβούς σκηνοθέτη» – ο οποίος με αυτή την παράσταση υπογράφει την πρώτη του σκηνοθεσία ως διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου. Το έργο του Έντεν φον Χόρβατ – που έχασε τη ζωή του όταν έπεσε και τον πλάκωσε ένα δέντρο! – εκτυλίσσεται στη μεσοπολεμική Βιέννη του εκκολαπτόμενου εθνικοσοσιαλισμού. Ο Χόρβατ σκιαγραφεί με αδρές γραμμές μια κοινωνία μικροαστών και υποκριτών, που δεν θέλουν να δουν τον επερχόμενο ζόφο: δεν θέλουν ή δεν μπορούν να δουν, εξαιτίας της βλακείας στην οποία έχουν παραδοθεί; Κοιτώντας πίσω από τις μάσκες, ο συγγραφέας αποκαλύπτει τη δύναμη της ανθρώπινης ανοησίας σε όλο το θλιβερό μεγαλείο της.

και δύο «δηλώσεις» που μου είχαν αρέσει πάρα πολύ, από την εφημερίδα Το Βήμα και τις είχα σημειωμένες κάπου:

«Μωρό δεν μπορούσα τις φασκιές, όπως μου ‘λεγε η μάνα μου» θυμάται σήμερα η ηθοποιός. «Ούτε και τώρα αντέχω την πίεση. Θέλω πάντα να παίρνω την ανάσα μου. Ακόμα και σε βάρος των συμφερόντων μου. Αυτός είναι ο χαρακτήρας μου. Και ας μην έχω μία… Δεν μπορώ να με πιάνουν από τον λαιμό». Οχι ότι δεν έπαιξε σε παραστάσεις που δεν την ικανοποιούσαν. Μπορεί όμως σήμερα να δηλώνει ότι δεν ντρέπεται για τίποτε από ό,τι έχει κάνει στο θέατρο και στον κινηματογράφο. Με τα χρόνια κέρδισε και τη δυνατότητα επιλογής. «H αλήθεια είναι», ομολογεί, «ότι έγινα πιο… πολιτισμένη γερνώντας. Ίσως γιατί παλιά ήθελα πιο πολύ να κερδίζω. Τώρα είμαι πιο ήρεμη. Καμιά φορά σκέφτομαι να μην κάνω τίποτε από εδώ και μπρος. «Έζησες πολύ» λέω στον εαυτό μου. «Πόσο θα ζήσεις ακόμα;». Γι’ αυτό θέλω και λίγο να χαζέψω, να παρατηρήσω ένα δένδρο… Άλλοτε πάλι ο χρόνος με ξεγελάει. Και επειδή δεν είμαι άρρωστη, δεν συνειδητοποιώ τον καιρό που περνάει. Δεν έχει πεθάνει το παιδί μέσα μου, γι’ αυτό και απολαμβάνω τις μικροχαρές της ζωής».
«Εγώ άλλωστε δεν είμαι ταμπουρωμένη στις απόψεις μου. Είμαι αμφιβάλλουσα. Ακούω τους άλλους, ακούω τους νεότερους. Πιστεύω ότι πρέπει να τολμάς το λάθος σου, να μη φοβηθείς να το πεις, να το δείξεις. Δεν βαριέσαι… Το θέατρο σου επιτρέπει να κάνεις και τη σαχλαμάρα σου» .

Αντίο ΚΥΡΙΑ Παϊζη (ακόμα και όταν το «κυρία» δεν μπορείς να το πεις για νεκρό, δεν θα μπορούσα να την προσφωνήσω με κάτι άλλο ή σκέτο Αλέκα …)